Strefa rodzica » Artykuły » Logopedia radzi: co z tym smoczkiem?

Logopedia radzi: co z tym smoczkiem?powiększ

Logopedia radzi: co z tym smoczkiem?

Odkąd jestem logopedą, boleję nad widokiem dzieci ze smoczkiem w buzi. Śpiące w wózkach, bawiące się na plaży, w parku, na placu zabaw, w galeriach handlowych. Czasem ze sznurkiem na szyi lub przyczepionym do rączki. W przeróżnych kształtach i wielkości. Dzieci i smoki, smoczki, mocia, dydki.


Spróbuję w tym artykule co nieco przybliżyć kwestię konsekwencji  ssania smoczka lub kciuka.


Człowiek przychodzi na świat z umiejętnością i potrzebą ssania, która wykształca się w życiu prenatalnym. Maluch już ok 2, 3 miesiąca życia płodowego zaczyna wkładać do buzi palec ( najczęściej kciuk) i go ssać.


Do czego potrzebne jest człowiekowi ssanie?


Ssanie jest przede wszystkim działaniem mającym na celu zdobycie pokarmu, jakim jest mleko matki tzw. ssanie odżywcze. Ruchy szczęki i żuchwy oraz nacisk języka na sutek powodują napięcie mięśni artykulacyjnych, dzięki czemu podczas jedzenia dziecko przy okazji rozwija aparat mowy.


Istnieje jeszcze jeden rodzaj ssania, tzw. ssanie nieodżywcze, które nie powoduje zaspokojenia głodu, a potrzeb emocjonalnych; przede wszystkim zapewnia maluchowi poczucie bezpieczeństwa lub jest lekarstwem na nudę. Dziecko przyzwyczajone do ssania kciuka w łonie matki, po przyjściu na świat sięga po ten sam, znany mu  i sprawdzony sposób.


Czy zastanawiałaś się, w jakich sytuacjach  Twoje dziecko najbardziej domaga się mocia?


Najczęstsze odpowiedzi ankietowanych rodziców to: w chwili płaczu, smutku, podczas zasypiania, zmęczenia lub nudy (np. na spacerze w wózku). 


A co spowodowało, że podałaś dziecku smoczek po raz pierwszy? 


Czy była to spontaniczna decyzja, potrzeba chwili, bez zastanowienia sięgnęłaś po środek znany od lat? Czy może rodzina na Tobie wymusiła ( mama, teściowa)? Czy przeciwnie, była to decyzja przemyślana, bo wcześniej poznałaś już jej konsekwencje, lecz nie do końca w nie uwierzyłaś? Lub wynikała z bezradności i mimo świadomości skutków, nie miałaś wyboru ( dziecko „wisiało na piersi” przez cały dzień )?


Czy to naprawdę jest takie szkodliwe?


Znam dzieci, które ssały smoczek do 3 lat i nie mają wady wymowy! 


Mój syn nie ssał smoczka, ale ma problem z wymową głoski r.


Często spotykam się z takimi opiniami i doskonale je rozumiem, bowiem teoria nie musi się zgadzać w 100 % i w każdym przypadku. Moje osobiste dzieci były tak różne, że starszy syn ssał niemal dwa smoczki jednoczenie (nie byłam jeszcze wówczas logopedą ????), a młodszy w ogóle nie chciał smoczka, mimo tego ma wadę zgryzu i wymowy. To, czy dziecko będzie miało wadę zgryzu i wymowy jest uzależnione od wielu czynników (również genetycznych) i nie na wszystko mamy wpływ, choć jeśli możemy czemuś zapobiec, to uważam, że lepiej to zrobić.

 

Konsekwencje ssania kciuka


Skutków tej aktywności jest wiele, ja skupiam się przede wszystkim na aspekcie logopedycznym, czyli na wpływie ssania nieodżywczego na późniejszy proces rozwoju mowy i artykulacji głosek.


Gdy nasz malec sięga po paluszek, który jest zawsze "pod ręką",  należy się przyjrzeć przede wszystkim, w jakich sytuacjach to robi. Czy jest to działanie krótkotrwałe, np. do uspokojenia emocji, płaczu, czy może długotrwałe, które zmienia się w nawyk.


Konsekwencją ssania kciuka w nadmiernej ilości  jest przede wszystkim deformacja jamy ustnej i zgryzu. Poprzez ruchy języka pionowe i ukośne wychylają się zęby górne i spłaszcza się wyrostek zębodołowy, zmniejsza się ciśnienie w jamie ustnej, co w późniejszym czasie prowadzi do wad zgryzu- podniebienia gotyckiego, tyłozgryzu, zgryzu krzyżowego, otwartego oraz protruzji.

 

Smoczek - przyjaciel czy wróg?


Niestety, ssanie smoczka powoduje te same skutki, co ssanie kciuka. Jest rodzajem parafunkcji (czyli czynności niepotrzebnej, a stającej się nawykiem ), która zaburza rozwój aparatu mowy. Jednak są pewne sytuacje, w których mniejszym złem będzie ssanie smoczka.

 

Kiedy smoczek jest mniejszym złem? 


Odpowiedź jest prosta - gdy dziecko ssie palec! Od smoczka łatwiej się uwolnić niż od własnego kciuka. Jednak dobrze jest używać smoczek wyłącznie  w sytuacjach awaryjnych, np.:

 

  • jazda samochodem (jeśli dziecko płacze i się denerwuje, ważniejsze jest bezpieczeństwo wszystkich pasażerów auta),
  • ząbkowanie (smoczek może pomóc przez chwilę znieść ból dziąseł, drażnienie dziąseł może nieco złagodzić swędzenie, choć zdecydowanie lepszy jest gryzak),
  • choroba, szpital (to sytuacja wyjątkowa, dziecko musi czuć się bezpiecznie, w czym ssanie smoczka może pomóc, ale trzeba pamiętać o umiarze),
  • wyjątkowo trudna sytuacja emocjonalna (np. nagła choroba mamy, wyjazd, nocleg u osób trzecich, itp., jeśli inne metody uspokojenia zawiodą, np. noszenie w chuście, przytulenie lub odwrócenie uwagi od potrzeby ssania),
  • decydując się na podanie dziecku smoczka, należy pamiętać, że: nie wolno dziecka zmuszać do korzystania ze smoczka i wkładać na siłę do jego buzi (czasami mamy lub babcie nie wyobrażają sobie dzieciństwa potomka bez smoczka i nawet, gdy dziecko nim pluje lub ma odruch wymiotny, podają smoczek i czekają, aż maluch go „zassie”,
  • smoczek powinien być używany wyłącznie krótkoterminowo, np. chwili usypiania dziecka, na kilka minut  (gdy zaśnie natychmiast powinien być wyciągnięty z buzi),
  • u dzieci karmionych piersią nie powinno się podawać smoczka do ukończenia czterech tygodni życia (może to spowodować obniżoną laktację i zmniejszony apetyt dziecka),
  • smoczka nie należy podawać w celu opóźnienia podania pokarmu (próba oszukania malucha może zakończyć się rozdrażnieniem i zwiększeniem poczucia głodu),
  • nie wolno smoczka przyczepiać sznurkami do rączki, szyi lub łóżeczka (aby dziecku nie ułatwiać dostępu do niego 24/7 oraz ze względów bezpieczeństwa- możliwości uduszenia), 
  • smoczka nie wolno maczać w napojach lub lekach, ani nie wolno go oblizywać przed podaniem dziecku! (bakterie próchnicotwórcze Lactobacillusacidophilus i Streptococcusmutans  tworzące płytkę nazębną mogą przedostać się z jamy ustnej matki do dziecka),
  • smoczki należy często czyścić, sterylizować i wymieniać co 2-3 miesiące,
  • smoczek musi mieć tarczę większą niż usta dziecka oraz dziurki wentylacyjne,
  • smoczek powinien być z antyalergicznego materiału i w odpowiednim kształcie (najlepiej anatomicznym),                                                
  • co najważniejsze - smoczek powinno się odstawić, gdy dziecko kończy 12-18 miesięcy!

 

Wady wymowy spowodowane ssaniem smoczka
Warto wiedzieć, że odruch ssania tak silny u noworodka i niemowlaka stopniowo słabnie (po 6. miesiącu życia), a w późniejszym okresie całkiem zanika, wypierany przez potrzebę gryzienia i żucia.


W tym czasie zaczynają się pojawiać pierwsze ząbki, zmienia się ułożenie warg, języka oraz sposób połykania (z infantylnego na dojrzałe). Rosną i wzmacniają się mięśnie artykulacyjne (np. mięsień okrężny ust), których prawidłowa praca jest niezbędna zarówno w czasie jedzenia, jak i w procesie artykulacji. Zatem nie należy sztucznie podtrzymywać odruchu ssania (przez podawanie dziecku smoczka dla uspokojenia go bądź jako lekarstwa na nudę!). Lepiej zamienić smoczek na gryzak lub u starszych dzieci na marchewkę :) ! 


Gdy przegapiliśmy moment odstawienia smoczka lub podjęte próby się nie udały i  dziecko 2,3 letnie uparcie nie chce rozstać się z dydkiem (a tłumaczenie mu konsekwencji jest jak fizyka kwantowa), można liczyć się z tym, że dziecko będzie regularnie odwiedzać gabinet logopedy.


Konsekwencją długotrwałego ssania smoczka lub kciuka jest: 

 

  • utrwalenie niemowlęcego tzw. infantylnego sposobu połykania (język leży płasko na dnie jamy ustnej i wykonuje ruchy przód- tył, a powinien się pionizować i układać za górnymi zębami),
  • zmniejszenie się napięcia mięśni warg, co w późniejszym okresie utrudnia wymowę głosek wargowo - zębowych p, b, m, w, f,
  • znaczne obniżenie się sprawności języka (rozleniwienie), dziecko ma problemy z pionizacją go i realizacją głosek  tzw. szeregu ciszącego- ś, ź, ć, dź, szumiącego- sz, ż, cz, dż, oraz l, r.,
  • szczęka i żuchwa nie stykają się w przednim odcinku łuku zębowego (siekacze, dwójki) powstaje szczelina, tworząca gryz otwarty,
  • język ma tendencję do wsuwania się między zęby - powstaje seplenienie międzyzębowe, dość często spotykane u dzieci. Zaburzona jest wówczas realizacja  wielu głosek, np. s, z, c, dz, sz, ż, cz, dż, a czasem także t, d, n.

 

Wady wymowy spowodowane ssaniem nieodżywczym są w większości przypadków „ uleczalne” i dzięki korekcie zgryzu (niezbędny jest aparat ortodontyczny) i po terapii logopedycznej, trwającej około roku lub dwóch, dziecko powinno realizować głoski prawidłowo.


Jednak jeśli możemy, zapobiegajmy temu zawczasu, nie podawajmy smoczków z wygody, przyzwyczajenia, dla zatkania maluchowi ust (żeby nie wzięło niczego do buzi, nie najadło się piasku w piaskownicy, itp.). Dziecko zatkane smoczkiem może nie czuć potrzeby mówienia, komunikując się z otoczeniem gestami lub pomrukami, spowalnia naturalny proces rozwoju mowy i inne procesy poznawcze.


Kamila Posobkiewicz - z wykształcenia filolog polski, terapeuta, nauczyciel przedszkolny i wczesnoszkolny oraz logopeda.

 

www.BAJKOGROD.pl


Lubisz CzasDzieci.pl?
KOMENTARZE:

Napisz komentarz, pomóż innym, opiniuj treści
Treść:
Maksimum 1500 znaków.
Imię:
Kod z obrazka:
Zobacz także: Jak aktywnie spędzić czas z dzieckiem w długie... więcej » x
Zobacz » Artykuły
Jak aktywnie spędzić czas z dzieckiem w długie zimowe wieczory?

Jak aktywnie spędzić czas z dzieckiem w długie zimowe wieczory?

W dobie smartfonów, tabletów i konsoli do gier trudno przekonać dziecko do większej aktywności fizycznej. więcej »
Astma nie wyklucza aktywności

Astma nie wyklucza aktywności

Nie pozwól, by astma była dla Twojego dziecka przeszkodą w codziennym życiu. więcej »
Jak uczyć dziecko empatii?

Jak uczyć dziecko empatii?

Dzieci, które są empatyczne, z reguły okazują się być weselsze, bardziej pewne siebie oraz mniej agresywne. więcej »
Pionierskie zabawki z drewna - dla prawidłowego rozwoju!

Pionierskie zabawki z drewna - dla prawidłowego rozwoju!

W dzisiejszych czasach wybór zabawek dla dzieci jest imponujący. Na sklepowych półkach piętrzą się kolorowe, atrakcyjne, przyciągające wzrok akcesoria dla dzieciaków. Rodzice i bliscy, którzy chcą sprezentować maluchowi naprawdę wartościową zabawkę, muszą zmierzyć się z nie lada wyzwaniem! więcej »
Kolagen do ciała na rozstępy w czasie ciąży

Kolagen do ciała na rozstępy w czasie ciąży

?Już nigdy nie założę bikini!? ? słyszałaś, jak młode mamy rozmawiają o brzuchu, ramionach i pośladkach pokrytych czerwonymi smugami rozstępów? więcej »
Poczucie humoru ważnym czynnikiem w rozwoju emocjonalnym dziecka
Patronat CzasDzieci.pl

Poczucie humoru ważnym czynnikiem w rozwoju emocjonalnym dziecka

W natłoku codziennych obowiązków dzieci potrzebują chwili na odpoczynek, dobrą zabawę i śmiech. Połowa rodziców przedszkolaków przyznaje, że oglądanie kreskówek pomaga maluchom doświadczać emocji, kształtuje ich inteligencję emocjonalną oraz rozwija poczucie humoru - tak wynika z badań przeprowadzonych na zlecenie kanału dziecięcego Boomerang. więcej »
Książki na Czasie - Październik

Książki na Czasie - Październik

Październik bogaty był w premiery książkowe. Nadchodzi świetny czas na czytanie ? koc, herbata i do dzieła! Przedstawiamy po co warto sięgnąć! więcej »
VI edycja akcji ZBIERAJ Z KLASĄ
Patronat CzasDzieci.pl

VI edycja akcji ZBIERAJ Z KLASĄ

Chcemy nie tylko edukować, ale także zmotywować najmłodszych do ochrony naszej planety poprzez działania pro?ekologiczne np. segregowanie śmieci, zbieranie zużytych baterii czy elektrośmieci. więcej »
Poczta Świętego Mikołaja
Patronat CzasDzieci.pl

Poczta Świętego Mikołaja

W kinach od 16 listopada. W sekretnym miejscu na Antarktydzie żyją od wieków wszystkie duchy Bożego Narodzenia...

więcej »
Jak wyprać materac do łóżeczka dziecięcego? Sprawdzone sposoby i porady

Jak wyprać materac do łóżeczka dziecięcego? Sprawdzone sposoby i porady

Materac do łóżeczka dziecięcego odgrywa bardzo ważną rolę. Wpływa na wygodę podczas snu i dba o prawidłowy rozwój dziecka. Powinien być elastyczny, zapewnić dobry przepływ powietrza i najlepiej by był antyalergiczny. więcej »
Interesują mnie terminy:
Wiek dziecka:
Interesują mnie wydarzenia z kategorii »
Dlaczego warto czytać dzieciom przed snem?

Dlaczego warto czytać dzieciom przed snem?

Wspólne czytanki na dobranoc powinny stanowić obowiązkowy punkt w harmonogramie dnia każdej rodziny. Jeśli zastanawiacie się, dlaczego, przedstawiamy korzyści płynące z czytania maluchom przed...  

CzasDzieci Prezentuje

Moje pierwsze 100 słów

Nowa seria książek z otwieranymi okienkami to świetny sposób, by małe dziecko mogło poznawać świat dookoła siebie. Zajrzyj z nami do środka!  

Wideorecenzja na Czasie

Pamiętnik 8-bitowego wojownika. Minecraft

O pamiętniku wieśniaka, który chciał być wojownikiem opowiada młody fan gry Minecraft - Karol (lat 6). Zobaczcie sami czy warto tą książkę przeczytać!  

Książki na Czasie

Premiery Października

Premiery Października

Październik bogaty był w premiery książkowe. Nadchodzi świetny czas na czytanie ? koc, herbata i do dzieła! Przedstawiamy po co warto sięgnąć!  

W domu z dzieckiem

Niemożliwi detektywi1 Gry Nasza Księgarnia1 Niezapominajka1 Domowa Akademia1 Pierwsze Książeczki1 Prezenty1 Książki dla dzieci1

Sonda – Czas Dzieci

Jakich treści brakuje na portalu?
Porad dotyczących wychowania dzieci 0-2
Porad dotyczących wychowania dzieci 3 - 6
Porad dotyczących wychowania dzieci 7 - 9
Porad dotyczących wychowania dzieci 10 - 12
Porad dotyczących radzenia sobie z nastolatkami
Nie szukam tu porad dotyczących wychowania dzieci
Nie szukam w ogóle żadnych porad


Kraków | Warszawa | Wrocław | Śląsk | Łódź | Poznań | Lublin | Trójmiasto | Bydgoszcz | Rzeszów | Szczecin

© Copyright by Czas Dzieci - Portal informacyjno-rozrywkowy 2006-2018