Książki dla dzieci » Artykuły » PALINDROMY - napisane tak, by czytano wspak

PALINDROMY - napisane tak, by czytano wspakpowiększ

PALINDROMY - napisane tak, by czytano wspak

Zabawy słowne polegają na poszukiwaniu takich słów, zdań, wierszy czy większych utworów, które mają jakąś niezwykłą cechę. Zabaw takich jest mnóstwo: anagramy (poprzestawiana kolejność liter), metagramy (różnią się tylko jedną literą), pangramy (zdania, w których każdą literę alfabetu użyto dokładnie jeden raz) itd. Wymienione formy mają starożytny rodowód, a występująca w nazwach końcówka -gramy nie ma nic wspólnego z grą. Pochodzi ona od greckiego gramma – litera. Królem zabaw słowami są, mające również starożytny rodowód, palindromy.

 

Palindromy (zdania lustrzane) charakteryzują się tym, że mają symetryczny układ liter, dzięki czemu można je czytać tak samo od początku i od końca. Żartobliwa legenda głosi, że pierwszy palindrom wypowiedział Adam, przedstawiając się Ewie w Raju. Zarówno w języku angielskim, jak i po polsku są to palindromy:


madam, I`m Adam
madam, otom Adam

 

Palindromy wymyślili starożytni Grecy. Około 2300 lat temu jako pierwszy pisał je poeta Sotades z Maronei. Nazwa pochodzi z języka greckiego. Palin to wracać, a dromos to droga. Palindromom przypisywano znaczenie magiczne. Grecy pisali je na kamiennych tablicach. Niektórzy osiedlali się także w Italii, to ich palindromy odnaleźli archeolodzy w wykopaliskach powstałych w związku z wybuchem wulkanu Wezuwiusz. Starożytni Rzymianie zabierali palindromy na wyprawy wojenne. Znaleziono je nawet bardzo daleko – aż w Anglii.

 

W naszej literaturze jako pierwszy zalety czytania wspak zauważył Jan Kochanowski. Napisał on wiersz Raki, tak skonstruowany, że każda linijka może być czytana całymi słowami od końca, dając inny, rymujący się i zabawny utwór. Oto wybrany fragment zapisany wprost i wspak:


miłości pragną, nie pragną tu złota
złota tu pragną, nie pragną miłości

 

Palindromami interesował się (i kilka napisał) nasz wielki poeta Julian Tuwim. W jego książce Pegaz dęba (1950 r.) znajdujemy najbardziej znany polski palindrom. Jest to pochodzący z XIX wieku utwór nieznanego autora:

 

kobyła ma mały bok

 

W XX wieku palindromy pisali liczni szaradziści, którzy umieszczali je w wierszowanych zagadkach. Wydano też trzy książki zawierające palindromy. Autorami byli: poeta Stanisław Barańczak (Pegaz zdębiał) oraz hobbyści Edmund John (Palindromy pana Johna) i Józef Godzic (Echozdania czyli palindromy).

 

Wielki rozwój i wzrost zainteresowania palindromami nastąpił niedawno. Pomógł, jak zwykle, przypadek. Jadąc w 2003 roku na wycieczkę w góry, napisałem na kartce to, co widziałem, a więc kolejno: Nowy Targ, góry, Zakopane. Po przeczytaniu wspak dostałem swój pierwszy palindrom:

 

Nowy Targ, góry, Zakopane – na pokazy róg, graty won!

 

Wspak brzmi całkiem sensownie. Zaraz okazało się, że w przeciwieństwie do pozostałych uczestników wycieczki mam niebywałą łatwość w tworzeniu takich zdań lustrzanych. Po dwóch dniach miałem już pokaźny zbiorek swoich palindromów. Prześledźmy zestaw ułożony trzeciego dnia wycieczki. Zadajmy sobie fundamentalne pytania (przed myślnikiem), a odpowiedź? Zaufajmy regule symetrii liter:

 

co ma tata – moc
co mi dała mama – ład i moc
co mi dał duch – cud, ład i moc

 

Czytaj dalej na

Lubisz CzasDzieci.pl?
KOMENTARZE:

Napisz komentarz, pomóż innym, opiniuj treści
Treść:
Maksimum 1500 znaków.
Imię:
Kod z obrazka:
Zobacz także: Polecanki - Natalia Ogierman więcej » x
Zobacz » Artykuły
Polecanki - Natalia Ogierman

Polecanki - Natalia Ogierman

Co czytać dzieciom? Czasem to bardzo trudne pytanie... spieszymy z pomocą i zapraszamy na kolejne zestawienie z cyklu "Polecanek" :) więcej »
Biblioterapeuci zalecają... w kwietniu

Biblioterapeuci zalecają... w kwietniu

W tym zestawieniu znajdziecie trzy książki, które warto mieć na swoich półkach i korzystać z nich podczas czytania w domu, w czasie zajęć biblioterapeutycznych, lekcji wychowawczych, a nawet zajęć z informatyki. więcej »
Polecanki - Marii Gosk na kwiecień

Polecanki - Marii Gosk na kwiecień

Co ciekawego zobaczyć można na księgarskich półkach? Zerkamy tam okiem Marii Gosk i polecamy Wam, jak zawsze, wspaniałe książki. więcej »
Młodzież czyta!

Młodzież czyta!

Książki dla młodzieży są czymś zupełnie innym niż książki dla dzieci. Zmienia się ich tematyka, szata graficzna, ponieważ potrzeby młodych odbiorców są już zdecydowanie inne. Aby łatwie poruszać się na polu "literatura młodzieżowa" przygotowaliśmy zestawienie "Młodzież czyta". więcej »
Biblioterapeuci zalecają...

Biblioterapeuci zalecają...

czyli zestawienie biblioterapeutycznych lektur dla najmłodszych, kształtujących inteligencję emocjonalną dziecka. więcej »
Polecanki - Ewa Popielarz

Polecanki - Ewa Popielarz

Polecanki, czyli książki polecane przez zaprzyjaźnione z naszym portalem mamy, księgarki, miłośniczki literatury dla dzieci. więcej »
Książki o.... nieśmiałości

Książki o.... nieśmiałości

Książki są doskonałą pomocą w walce z różnymi trudnościami.
W cyklu "Książki o...." będziemy prezentować publikacje, które związane są z danym tematem i mogą stanowić źródło informacji przydatnych do zmagania się z problemami. więcej »
Polecanki - Marii Gosk

Polecanki - Marii Gosk

Zapraszamy na nowy cykl artykułów, w których będziemy Wam polecać najlepsze książki.
O współpracę poprosiliśmy zaprzyjaźnione z naszym portalem mamy, księgarki, miłośniczki literatury dla dzieci.
Dziś czas na pierwsze zestawienie. Przygotowała je Maria Gosk - manager Księgarni Dwie Siostry (pierwszej stacjonarnej księgarni Wydawnictwa Dwie Siostry). Z wykształcenia polonistka, obecnie prowadzi zajęcia animacyjne i czytelnicze oraz działania mające na celu popularyzację czytelnictwa wśród młodych czytelników. więcej »
Ćwiczę oko!

Ćwiczę oko!

Zosia, kilkuletnia dziewczynka, miała niedowidzenie lewego oka. Musiała nosić okulary i zaklejać lepiej widzące oczko. Nie lubiła plastrów i osłonki, ale z drugiej strony rodzice powtarzali, że to całe zasłanianie jest dla jej dobra. Czasem po prostu zaklejała oko. Czasem się buntowała. Czasem poddawała. Czasem oszukiwała. Nie wiedziała jeszcze, że jej mama jest optometrystką i nie podda się tak łatwo. więcej »
Szczęśliwa "15", czyli zestawienie najlepszych wg nas książek wydanych w 2017 roku

Szczęśliwa "15", czyli zestawienie najlepszych wg nas książek wydanych w 2017 roku

Szczęśliwa "15", czyli zestawienie najlepszych wg nas książek wydanych w 2017 roku. Wybór nie był łatwy, nie uwzględnia też wszystkich dobrych książek? Te które się w nim znalazły zachwyciły nas jednak najbardziej. Treścią, świeżością pomysłu, ilustracjami. więcej »

Książki dla dzieci

Recenzje książek

Książeczka oswaja dziecko z problemem, nie bagatelizuje go
Recenzja CzasDzieci.pl (Wioleta Dyrcz)

Książeczka oswaja dziecko z problemem, nie bagatelizuje go

Książka: Pola mówi: muszę siusiu!
Niezwykła więź
Recenzja rodzica (Dominika Kuś)

Niezwykła więź

Książka: Zakochany grzeczny pies
Powieść wciąga już od pierwszych stron i nie sposób się od niej oderwać!
Recenzja bibliotekarza (Beata Dziąbek)

Powieść wciąga już od pierwszych stron i nie sposób się od niej oderwać!

Książka: Szkoła magicznych zwierząt
Dobra do wspólnego czytania
Recenzja rodzica (Marta Kuklewicz Kuklewicz )

Dobra do wspólnego czytania

Książka: Misia i jej mali pacjenci. Urodzinowa niespodzianka
Ruchome elementy to gratka dla malucha
Recenzja rodzica (Aleksandra Struska-Musiał)

Ruchome elementy to gratka dla malucha

Książka: W lesie. Akademia mądrego dziecka. Pierwsze słowa
więcej recenzji

Książki nagrodzone

Tata ma dziewczynę

Tata ma dziewczynę

Nagroda im. Kornela Makuszyńskiego
Nagroda im. Kornela Makuszyńskiego »
Nominacja
Rok przyznania: 2018
A niech to Gęś kopnie

A niech to Gęś kopnie

Książka Roku - konkurs Polskiej Sekcji IBBY
Książka Roku - konkurs Polskiej Sekcji IBBY »
Honorowe wyróżnienie w kategorii literatura
Rok przyznania: 2017
Szatan i spółka. Dalsze przygody szatana z siódmej klasy

Szatan i spółka. Dalsze przygody szatana z siódmej klasy

Nagroda im. Kornela Makuszyńskiego
Nagroda im. Kornela Makuszyńskiego »
Nominacja
Rok przyznania: 2018
Dom nie z tej ziemi

Dom nie z tej ziemi

Książka Roku - konkurs Polskiej Sekcji IBBY
Książka Roku - konkurs Polskiej Sekcji IBBY »
Honorowe wyróżnienie w kategorii literatura
Rok przyznania: 2017
Łopianowe pole

Łopianowe pole

Książka Roku - konkurs Polskiej Sekcji IBBY
Książka Roku - konkurs Polskiej Sekcji IBBY »
Nagroda literacka za książkę dla dzieci
Rok przyznania: 2017
więcej nagrodzonych książek
Uczucia Gucia1 Gry Nasza Księgarnia1 Odchudzamy dzieci1 Książka dla malucha - Zielona Sowa1 Ekorodzice1 Książki dla dzieci1
Ranking

Najlepsze książki o piłce nożnej

Najlepsze książki o piłce nożnejW piłkę zawsze warto pograć, ale w przerwie można też coś ciekawego przeczytać
  • Więcej niż klub
    1.
  • Na boisku
    2.
  • Lewandowski. Wygrane marzenia
    3.
  • Do przerwy 0:1
    4.
  • Basia i piłka nożna
    5.
cały ranking »inne rankingi »

Sonda – Czas Dzieci

Jakich treści brakuje na portalu?
Porad dotyczących wychowania dzieci 0-2
Porad dotyczących wychowania dzieci 3 - 6
Porad dotyczących wychowania dzieci 7 - 9
Porad dotyczących wychowania dzieci 10 - 12
Porad dotyczących radzenia sobie z nastolatkami
Nie szukam tu porad dotyczących wychowania dzieci
Nie szukam w ogóle żadnych porad


Kraków | Warszawa | Wrocław | Śląsk | Łódź | Poznań | Lublin | Trójmiasto | Bydgoszcz | Rzeszów | Szczecin

© Copyright by Czas Dzieci - Portal informacyjno-rozrywkowy 2006-2019