Strefa rodzica » Artykuły » Nauka czytania

Nauka czytaniapowiększ

Nauka czytania

Prof. dr hab. Jagoda Cieszyńska

 

Doświadczenia kliniczne terapeutów w moim zespole pokazują, że wczesna nauka czytania ma ogromny wpływ na wszystkie funkcje psychiczne małego dziecka. Wielokrotnie to właśnie zainicjowanie nauki czytania pozwoliło nam rozpocząć intensywną stymulację rozwojową. Metoda oparta jest na założeniu, że we wczesnych etapach rozwoju dziecka konieczna jest równomierna stymulacja obu półkul mózgowych. Proponujemy więc strategie prawo i lewopółkulowe.

 
Im bardziej rozbudowany zasób słownictwa dziecka, im lepsze jego językowe umiejętności, tym większe szanse na rozwój funkcji poznawczych. Szczególnie, wobec rozwijającego się intelektu dziecka, rozumienie, że „proces poznawczy nie jest cały w głowie” okazuje się istotne dla organizowania stymulującego środowiska zewnętrznego[1]. Oznacza to konieczność świadomego kształtowania procesów poznawczych dziecka od początku jego rozwoju.
 
Teoretyczne podstawy metody symultaniczno-sekwencyjnej wczesnej nauki czytania oparte są na:
 
  • wynikach badań neuropsychologicznych, dotyczących powiązań 

  • intermodalnych budowanych podczas przetwarzania bodźców słuchowych i wzrokowych.

  • badaniach neurofizjologicznych potwierdzających, iż sylaba, a nie fonem, jest najmniejszą jednostką percepcyjną[2]

  • badaniach neuropsychologicznych dotyczących neuronów zwierciadlanych (Spiegelneurone, mirror neurons)

  • wiedzy na temat funkcji symultanicznych (prawopółkulowych) i sekwencyjnych (lewopółkulowych) oraz kształtowania się struktur umożliwiających przesyłanie informacji między półkulami mózgu (spoidło wielkie)

  • powtórzeniu sekwencji rozwoju mowy dziecka (od samogłosek, wyrażeń dźwiękonaśladowczych, sylab do wyrazów)

  • naśladowaniu 3 etapów nabywania systemu językowego: POWTARZANIA, ROZUMIENIA, NAZYWANIA (samodzielnego czytania)

 
Nauka czytania już w wieku poniemowlęcym ma także swoje uzasadnienie neuropsychologiczne. Badania potwierdzają fakt, że posługiwanie się językiem pisanym może być czynnikiem modyfikującym mózgową organizację funkcji językowych. A także może wpływać na kształtowanie się pewnych, istotnych dla rozwoju intelektualnego struktur spoidła wielkiego[3].        
 
Ciało modzelowate, zwane też spoidłem wielkim, pojawia się późno zarówno w filogenezie (w rozwoju gatunku), jak i w ontogenezie (w rozwoju osobniczym). Jest ono zbudowane z włókien nerwowych spoidłowych, a jego zadaniem jest przesyłanie informacji między półkulami mózgu[4]. Formuje się ono już w życiu płodowym, ale najszybszy wzrost dokonuje się między narodzinami a drugim rokiem życia. Wówczas spoidło wielkie podwaja swą wielkość i osiąga rozmiar najmniejszego ciała modzelowatego obserwowanego u dorosłych. Dla osób zajmujących się nauką czytania ważna jest informacja, dotycząca kształtowania się środkowej części spoidła wielkiego zwanej istmus (cieśń). Istmus łączy ze sobą struktury mózgowe odpowiedzialne za czynność czytania i pisania. Zaobserwowano, iż w okresie wczesnoszkolnym na skutek nauczania języka pisanego następuje znaczny wzrost tej struktury w spoidle wielkim. Rozpoczęcie nauki czytania już w wieku niemowlęcym lub poniemowlęcym pozwoli na wykorzystanie wcześniej utworzonej struktury do budowania nowych połączeń intermodalnych.
 
Naukę czytania rozpoczyna się od poznania liter, odpowiadających wszystkim samogłoskom ustnym. W ten sposób powraca się do prymarnych artykulacji niemowlęcia.
 
Umiejętność odczytywania samogłosek umożliwi potem wprowadzenie zapisu spółgłosek w sylabach otwartych. Rozpoznawanie samogłosek nie jest trudne, bowiem zarówno obraz wzrokowy, jak i słuchowy przetwarzany i zapamiętywany jest w strukturach półkuli prawej, czyli globalnie, symultanicznie.
 
Trzeba zdawać sobie jednak sprawę i uświadomić to rodzicom, że bez językowych interpretacji „zapisy” obrazkowe i ideograficzne nie są dla każdego użytkownika jednoznaczne. Muszą być w pewnym sensie opowiadane przez „czytającego”. Oczywiście w sytuacji braku możliwości kształtowania się mowy, takie postępowanie jest jak najbardziej uzasadnione. Nie przybliża ono jednak dziecka do pisma, nie ułatwia jego wprowadzenia, bowiem metody bazujące na rysunku, symbolu są przetwarzane w prawej półkuli mózgu, a język zapisywany literami wybranymi w sposób arbitralny jest przetwarzany lewopółkulowo. 
 
W sytuacji dzieci niemówiących należy przede wszystkim dążyć do komunikacji z otoczeniem, a takie symultaniczne (prawopółkulowe) przekazywanie i przechowywanie informacji jest przecież skuteczne. Dla osób uczących się posługiwania alternatywnymi sposobami komunikacji, niezbędne są ćwiczenia pamięci symultanicznej.
 
W wielu przypadkach nauka czytania sylab jest jedyną drogą do rozpoczęcia budowania systemu fonetyczno-fonologicznego. U trzylatków, które nie komunikowały się werbalnie, obserwowałyśmy rozwój mowy dopiero po opanowaniu umiejętności samodzielnego odczytywania samogłosek w sekwencjach. Jest to niezwykle ważne doświadczenie kliniczne, dzięki któremu można także lepiej zrozumieć przebieg nauki czytania u dzieci z prawidłowym rozwojem systemu językowego.
 
W filogenezie rozwój pisma przebiegał w uporządkowaniu od całości do sekwencji. Najpierw stosowano znaki na owalnych kamieniach (calculi), potem piktogramy i logogramy. Wówczas rozumiano znaczenia symboli, ale tego procesu nie sposób nazwać czytaniem. Dopiero wprowadzenie pisma fonetycznego, przy pomocy sylabariuszy i alfabetu – otworzyło drogę do zapisywania doświadczeń ludzkości.
 
Badania medyczne pokazują, że przy czytaniu pisma znaczeniowego aktywność obszarów mózgu rozkłada się inaczej niż przy czytaniu pisma fonetycznego. Pismem fonetycznym zajmuje się głównie lewa półkula, natomiast znaczeniowym prawa (zapis cyfr, znaki drogowe, znaki ikoniczne).
 
Można sformułować taką oto ogólną zasadę: Powinniśmy uczyć dzieci czytać zgodnie z kolejnością rozwoju pisma w dziejach ludzkości. Od symultanicznych całości (piktogramy, ideogramy, samogłoski, wyrażenia dźwiękonaśladowcze, rzeczowniki rozpoznawane globalnie), do linearnych sekwencji (przez zapis sylabiczny do alfabetycznego).
 
Czytaj dalej na
Prof. Jagoda Cieszyńska

Prof. Jagoda Cieszyńska

Psycholog, logopeda
Profesor Uniwersytetu Pedagogicznego, przez 28 lat pracowała jako psycholog i logopeda w Zespole Diagnozy i Terapii. Prowadzi badania naukowe obejmujące zagadnienia dotyczące problemów związanych z dysleksją, dwujęzycznością i dyglosją, nabywania i rozwoju systemu językowego dzieci niesłyszących, metod diagnozowania dzieci z zaburzeniami komunikacji językowej (autystycznych, z alalią, z afazją, z Zespołem Aspergera z porażeniem mózgowym oraz obniżeniem sprawności intelektualnej)a także metod badania rozwoju funkcji poznawczych u dzieci w wieku niemowlęcym, poniemowlęcym i przedszkolnym. Jest autorką 6 książek i serii logopedycznej "Kocham czytać"

Lubisz CzasDzieci.pl?
KOMENTARZE:

dziecko, które czyta nie ma problemów z ortografią 90 % tzw dyslektyków to po prostu wynik lenistwa popartego papierkiem. Później taki dyslektyk jest urzędnikiem lub prawnikiem i skutki juz zaczynają być widoczne...

dodany: 2013-03-15 10:21:18, przez: pak

ja kupiłam karty o jakich pisze Doman wbrew pozorom nie ma wiele firm na rynku które stosują się do wytycznych , duże i sztywne karty - teraz widzę efekty, syn jako nieliczny czyta w zerówce, nie literuje! firmy nie napisze bo mnie posądzą o interesowność, polecam się zainteresować a ta Pani z artykułu zawsze będzie polecać swoje i też pewnie dobre ale już na poziomie pierwszej klasy, ja zaczynałam jak syn miał skończony roczek

dodany: 2012-03-02 23:41:36, przez: Krysia

Witam, Szukam miejsca we Wrocławiu gdzie prowadzone są zajęcia Nauki Wczesnego Czytania (może być wg DOMANa- bardzo proszę o informację: matrix1@poczta.onet.eu Pozdrawiam serdecznie, Asia

dodany: 2011-10-18 12:32:00, przez: Asia

myślę, że globalne czytanie dla naszego języka nie jest wskazane (owszem jeśli chodzi o język angielski, ale nie POLSKI!)

dodany: 2011-04-15 22:44:41, przez: Tuśka

Jest też metoda Glena Domana - nauka całych słów, ale trzeba mieć czas i albo nie chodzić do pracy, albo nauczyć tej metody opiekunkę lub zachęcić żłobekk.

dodany: 2011-01-17 20:16:29, przez: Marek

A jak to sie ma do nauki w szkole. Nijak

dodany: 2010-10-21 15:20:02, przez: Beata

dziecko nie może sie nałuczyć samogłosek jest jej cięszko

dodany: 2009-12-01 19:00:41, przez: nikola


Napisz komentarz, pomóż innym, opiniuj treści
Treść:
Maksimum 1500 znaków.
Imię:
Kod z obrazka:
Zobacz także: Indywidualnie czy grupowo, czyli co mam zrobić,... więcej » x
Zobacz » Artykuły
Indywidualnie czy grupowo, czyli co mam zrobić, żeby moje dziecko mówiło po angielsku?

Indywidualnie czy grupowo, czyli co mam zrobić, żeby moje dziecko mówiło po angielsku?

Większość współczesnych rodziców zdaje sobie sprawę, że język obcy jest narzędziem, bez którego ciężko wyobrazić sobie przyszłość ich dzieci. Rozważają tylko kiedy rozpocząć naukę, no i przede wszystkim: gdzie?... więcej »
Europejskie Dni Dziedzictwa w Muzeum Mleka w Grajewie

Europejskie Dni Dziedzictwa w Muzeum Mleka w Grajewie

Po wakacyjnej przerwie, 7 września Krówka Matylda spotkała się z najmłodszymi mieszkańcami Grajewa i okolic w ramach ogólnoeuropejskiego projektu Europejskie Dni Dziedzictwa. więcej »
Zwiastun do filmu ,,Gordon i Paddy" - premiera 11 października

Zwiastun do filmu ,,Gordon i Paddy" - premiera 11 października

Piękna, animowana historia przyjaźni myszki i komisarza ropucha, którzy łączą siły, by chronić mieszkańców lasu. więcej »
EnglishMatters KIDS - magazyn do nauki języka angielskiego

EnglishMatters KIDS - magazyn do nauki języka angielskiego

EnglishMatters KIDS to magazyn dla dzieci w wieku przedszkolnym lub wczesnoszkolnym, który w przystępny i nietuzinkowy sposób rozwija kompetencje językowe najmłodszych. więcej »
Mighty Mike - czy pies może prosić o odrobinę spokoju?!

Mighty Mike - czy pies może prosić o odrobinę spokoju?!

Pora na dawkę śmiechu z nowymi boomerangowymi bohaterami. Poznajcie Migthy Mike?a! Największym marzeniem tego malucha jest siedzieć w wygodnym fotelu i rozkoszować się ciszą przy lekturze porannej gazety. więcej »
Jak poprawić koncentrację i uważność naszego dziecka?

Jak poprawić koncentrację i uważność naszego dziecka?

Dzisiejsze dzieci, niestety od najmłodszych lat, są przebodźcowane. Tablet, telefon, krzykliwe kreskówki są ich codziennością. My dorośli coraz chętniej sięgamy po filozofię slow w jedzeniu, życiu, podróżach - pomóżmy zatem także dzieciom wprowadzić ją do ich życia! więcej »
Okres dojrzewania u dziewcząt? jak rozmawiać z dorastającą córką?

Okres dojrzewania u dziewcząt? jak rozmawiać z dorastającą córką?

Pokwitanie u dziewcząt rozpoczyna się między 8. a 13. rokiem życia. To czas, kiedy dojrzewają jajeczka i dochodzi do ich uwolnienia. Rozpoczyna się produkcja estrogenu, który sprawia, że ciało Twojej córki się zmienia. Po to, żeby w przyszłości mogła zostać matką. Jakie zmiany będzie przechodziła Twoja córka? Jak rozmawiać o dojrzewaniu, o czym mówić swojej nastolatce i w jaki sposób? więcej »
6. Międzynarodowy Festiwal Filmowy Kino Dzieci

6. Międzynarodowy Festiwal Filmowy Kino Dzieci

6. MFF Kino Dzieci to nie tylko filmy. Sprawdźcie najważniejsze wydarzenia nadchodzącego festiwalu! więcej »
Jak zamówić kuriera?

Jak zamówić kuriera?

Obecnie zakupy przez internet to codzienność - każdy na pewno otrzymał kiedyś przesyłkę kurierską. Zamówienie kuriera jest równie proste. Całość zajmie co najwyżej parę minut. Przejdź zatem z nami proces zamawiania krok po kroku. więcej »
Przegląd fotelików RWF

Przegląd fotelików RWF

Mity dotyczące wożenia maluchów tyłem do kierunku jazdy ciągle funkcjonują. Foteliki typu RWF, czyli tyłem do kierunku jazdy wciąż jednak zwyciężają w testach bezpieczeństwa. Jakie foteliki tego typu proponują nam światowi producenci? więcej »
Interesują mnie terminy:
Wiek dziecka:
Interesują mnie wydarzenia z kategorii »

Dzieci Recenzują

Temat na Czasie

Dlaczego od 4. roku życia?

Dlaczego od 4. roku życia?

Warto, żeby dzieci się ruszały, rozwijały swoje zainteresowania, nabywały nowych umiejętności nie tyle nawet piłkarskich, ale takie społecznych, jak współpraca z innymi dziećmi, słuchanie...  

Temat na Czasie!

Teddy Eddie - Angielski dla dzieci

Ambitne i niebanalne zajęcia języka angielskiego dla dzieci? Poznaj metodę TEDDY EDDIE! Nauka odbywa się w formie zabawy w niewielkich grupach. Dzieci kochają dynamiczne lekcje, a rodzice doceniają bogaty program i rzetelne raporty o postępach.   

Czasopismo Na Czasie!

W domu z dzieckiem

Świat Baśnioboru1 Gry Nasza Księgarnia1 Książka dla malucha - Zielona Sowa1 Ekorodzice1 Książki dla dzieci1

Sonda – Czas Dzieci

Jakich treści brakuje na portalu?
Porad dotyczących wychowania dzieci 0-2
Porad dotyczących wychowania dzieci 3 - 6
Porad dotyczących wychowania dzieci 7 - 9
Porad dotyczących wychowania dzieci 10 - 12
Porad dotyczących radzenia sobie z nastolatkami
Nie szukam tu porad dotyczących wychowania dzieci
Nie szukam w ogóle żadnych porad


Kraków | Warszawa | Wrocław | Śląsk | Łódź | Poznań | Lublin | Trójmiasto | Bydgoszcz | Rzeszów | Szczecin

© Copyright by Czas Dzieci - Portal informacyjno-rozrywkowy 2006-2019