Warszawa

"Później", "Jutro", "Zaraz" - czyli prokrastynacja u dzieci

„Nie teraz”, „Później”, „Jutro” - to zazwyczaj „terminy”, w których dzieci i nastolatkowie planują wykonać swoje obowiązki domowe czy zadania szkolne.

 

Do pewnego stopnia jest to normalne i zrozumiałe - wielu z nas ma tendencję do odkładania tego, czego nie chce robić od razu.

 

Istnieje jednak różnica między osobą okazjonalnie opóźniającą zadania, a kimś, kto za każdym razem działa według takiego wzorca. Dla rodziców radzenie sobie z jednym i drugim bywa frustrującym wyzwaniem. A rozróżnienie między nimi może być jeszcze trudniejsze.

1/10
1/10

Co to jest prokrastynacja?

 

Prokrastynacja występuje w kilku różnych formach:

  • Nie rozpoczynanie zadania do ostatniej chwili
  • Nie ukończenie zadania w wyznaczonym czasie
  • Odłożenie zadania w celu wykonania innego (mniej ważnego, ale preferowanego)

 

Odkładanie spraw na później ma u dzieci zazwyczaj negatywne skutki, takie jak niskie oceny, brak możliwości uczestniczenia w zajęciach dodatkowych czy spotkaniach towarzyskich. Nie wykonują najważniejszych zadań szybko, mając czas na kolejne.

 

Jeśli twoje dziecko regularnie doświadcza tych negatywnych konsekwencji, prawdopodobnie cierpi z powodu prokrastynacji. Istnieją jednak kroki, które możesz podjąć, aby pomóc zmienić ten wzorzec zachowania. Najpierw postaraj się zrozumieć, dlaczego dziecko odkłada zadania na później.

2/10
2/10

Zrozumienie zachowania

 

Przyjęło się błędnie uważać, że odraczanie zadań wynika z lenistwa lub niskiej motywacji. Chociaż przyczyna może być motywacyjna, istnieje jeszcze wiele innych powodów:

 

  • Brak znaczenia: dziecko może uznać zadania za nieistotne dla jego obecnych lub przyszłych celów.
     
  • Nuda: niektóre zadania nie są atrakcyjne – jak na przykład sprzątanie pokoju.
     
  • Brak samodyscypliny: świadomość, że musisz coś zrobić, to nie to samo, co rozpoczęcie działania. Dzieci otoczone są bodźcami i rozrywkami, które mogą utrudniać ustalanie priorytetów i trzymanie się planów.
     
  • Słabe zarządzanie czasem: wiele dzieci nie potrafi trafnie ocenić, ile czasu zajmuje wykonanie zadania. Odkładają rozpoczęcie pracy, zakładając, że „wystarczy im pół godziny”.
     
  • Lęk i/lub strach przed porażką: niektóre dzieci nie są w stanie rozpocząć zadań, ponieważ obawiają się, że ich rezultaty nie spełnią oczekiwań: osobistych lub osób znaczących (rodzic, nauczyciel). W skrajnym przypadku ten niepokój staje się perfekcjonizmem. Jest to paraliżujące przekonanie, że wszystko, co nie jest doskonałe, jest niedopuszczalne.
3/10
3/10

Aby zrozumieć zachowanie swojego dziecka, powinieneś wysłuchać oraz rozmawiać otwarcie. Daj odczuć dziecku, że naprawdę chcesz zrozumieć jego lęki i obawy, po to, by pomóc, a nie jedynie po to, by wyciągnąć konsekwencje zachowania.  Zazwyczaj dzieci chętnie dzielą się swoimi emocjami, jeśli czują, że mają wsparcie rodziców.

 

Słuchając swojego dziecka spróbuj ustalić, która z wymienionych wyżej przyczyn może być tą dominującą. Skuteczna pomoc nie będzie możliwa, dopóki nie zrozumiesz, co powoduje odraczanie zadań. Na przykład nagradzanie lub wstrzymanie nagrody za ukończone zadanie nie pomoże dziecku, jeśli cały czas nie rozumie, dlaczego dane zadanie jest ważne.

4/10
4/10

Co może zrobić rodzic?

 

1. Zadaj swojemu dziecku pytania: dowiedz się, jak postrzega siebie, wymagania mu stawiane oraz rzeczywistą sytuację. Możesz zadać na przykład następujące pytania: Jak myślisz, czego od Ciebie oczekujemy? Czego Ty od siebie oczekujesz? Co się naprawdę stanie, jeśli nie wykonasz zadania w oparciu o standardy, które sam sobie wyznaczyłeś?
Zrozumienie, w jaki sposób twoje dziecko obecnie interpretuje sytuację, pomoże ci opracować strategię pomocy.

5/10
5/10

2. Wyjaśnij swoje oczekiwania: dzieci mają tendencję do przeceniania oczekiwań rodziców, więc upewnij się, że komunikujesz je w sposób jasny i realistyczny. Na przykład dla wielu wartością może być proces, wysiłek włożony w szkolny projekt lub test, a nie ocena sama w sobie. Jednak dziecko może myśleć, że wymagasz piątek z każdego przedmiotu.

 

Oczekiwanie to może być realistyczne w przypadku niektórych dzieci. Jednak uczniowie mający trudności szkolne oczywiście odbiorą takie wymagania jako niemożliwe do zrealizowania. Określ konkretne oczekiwania, takie jak czas wykonania pracy domowej czy ilość zadań zrobionych każdego dnia. Wyznaczaj dziecku mniejsze cele, by nie czuło się przytłoczone.

6/10
6/10

3. Naucz umiejętności rozwiązywania problemów: czasami dzieci mają tendencję do tworzenia nierealistycznych, negatywnych scenariuszy. Na przykład: otrzymanie złej oceny prowadzi do wyśmiania przez klasę, a w konsekwencji do całkowitego odrzucenia i samotności. Takie katastroficzne myślenie powoduje nie tylko uczucie niepokoju i paraliżuje działanie, ale także może prowadzić do wybuchów złości czy płaczu. Dziecko próbuje odreagować emocje, ponieważ nie wie jak rozwiązać problem.

 

Możesz nauczyć swojego dziecko technik efektywnego rozwiązania problemu. Próbuj podzielić zadania na łatwiejsze do wykonania części lub wyznaczyć mniejsze, bardziej osiągalne cele. Jeśli dziecko będzie wiedziało jak opracować plan rozwiązania problemu, poczuje się mniej przytłoczone ilością pracy.

7/10
7/10

4. Wskaż pozytywne cechy: poproś dziecko, aby wskazało cechy i umiejętności, które jego zdaniem prowadzą do szczęścia i sukcesu w życiu. Na przykład uczciwość, kreatywność, pasja, zdolności interpersonalne. Pokaż dziecku, że posiada wiele z tych cech i może je nadal rozwijać. Zachęć je, by wykonując zadanie skupiało się na swoich mocnych stronach. To pomoże podnieść samoocenę dziecka.

8/10
8/10

5. Podziel się swoim doświadczeniem, aby nawiązać relację: powiedz o swoich lękach czy trudnościach z określonymi zadaniami. Opisz jak sobie z nimi poradziłeś. Możesz uchronić dziecko przed myśleniem, że jako jedyne jest niedoskonałe lub że tyko ono boryka się z problemami. Poza tym będzie wiedziało, że je rozumiesz i ma w tobie wsparcie.

9/10
9/10

Najważniejszym celem jest, by dziecko nauczyło się stawiać realne oczekiwania. Strach i lęk nie mijają z czasem. Mogą być redukowane jedynie przez ciągły wysiłek prowadzący do sukcesu. Lepiej radzić sobie z lękiem, starając się wykonać dane zadanie niż go unikać.

 

Dzięki wsparciu rodziców, planowi rozwiązania problemów i chęci spróbowania, twoje dziecko będzie uzbrojone w narzędzia do skutecznego zarządzania zadaniami.

10/10
10/10

Komentarze

Super artykuł

dodany: 2019-11-15 07:52:45, przez: Krzysztof

Więcej

Warto zobaczyć