Strefa rodzica » Artykuły » Czy już czas na spotkanie z logopedą?

Czy już czas na spotkanie z logopedą?powiększ

Czy już czas na spotkanie z logopedą?

Wielu rodziców zastanawia się nad tym, czy powinno pójść do logopedy i sprawdzić, czy rozwój mowy dziecka jest w normie. Nie wiedzą tylko, kiedy ten moment pierwszego spotkania ma nastąpić, czy już u malucha, czy może dopiero w szkole?

 

Często się zdarza, że dziecko, które przychodzi do pierwszej klasy, wymaga konsultacji, mimo że w większości przedszkoli jest opieka logopedyczna. Dobrze, jeśli w szkole jest gabinet logopedy i wykwalifikowany specjalista, który zrobi badanie przesiewowe. Jednak nie jest to standardem. Kiedy należy być czujnym  i udać się ewentualnie na własną rękę do logopedy, jeśli nie zapewni tego szkoła? W tym artykule zasygnalizuję, na co należy zwrócić uwagę, aby nie zaniedbać lub po prostu nie przegapić symptomu trudności w rozwoju mowy (także nauki czytania i pisania).


Najczęstszym problemem dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym to wada wymowy, określana przez logopedów ogólną  nazwą dyslalia.
Do przyczyn dyslalii zalicza się przede wszystkim nieprawidłowe funkcjonowanie narządów artykulacyjnych.


Narządami artykulacyjnymi są język, wargi, zęby, struny głosowe, krtań. Pewne niewłaściwe nawyki z wczesnego dzieciństwa prowadzą do anomalii w pracy artykulatorów. Najczęściej jest to brak pionizacji języka, czyli ułożenia czubka (apexa) za górnymi siekaczami. Jest to pozycja fizjologiczna, ale nie rodzimy się umiejętnością ułożenia go w tym miejscu. Noworodek i niemowlę poprzez naturalne połykanie niedojrzałe tzw. infantylne, język układa na dnie jamy ustnej. (O tym nieco dalej. ) Do pionizacji dochodzi z czasem, gdy są dobre nawyki artykulacyjne.

 

Gdy  dziecko nie ssie smoczka, je stałe i twarde  pokarmy łyżeczką. Rozpoczyna się ok 18 – 24 miesiąca życia, wraz z umiejętnością wypowiedzenia słowa „ tata”. Powinna być ukończona do trzecich urodzin dziecka. Jednak czasem pionizację języka trzeba wspomóc ćwiczeniami i logopedzi często od tego zaczynają pracę  z dzieckiem.


Język może posiadać również zamiany anatomiczne, które powodują trudności w rozwoju mowy. Ostatnie lata pokazują, że często rodzą się dzieci, mające za krótkie wędzidełko podjęzykowe, czyli z tzw. ankyloglosją.  Jeśli dziecko nie może ssać, podcina się wędzidełko  bardzo wcześnie. Jeśli ssanie jest prawidłowe, często odwleka się z tą decyzją do czasu, gdy logopeda stwierdzi, że bez podcięcia nie uda się wywołać głoski r, co ma zwykle miejsce około 5, 6 lub 7 roku życia (Na ten temat będzie osobny artykuł, dlatego teraz tylko sygnalizuję taki problem).


Kolejna wada anatomiczna to wielkość języka- może być za duży, za gruby w stosunku do budowy jamy ustnej, co nazywa się makroglosją lub odwrotnie, za mały, za krótki, czyli mikroglosja.


Z rozwoju mowy wynika, że dziecko do 5 roku życia powinno zacząć mówić wszystkie głoski poza  głoską r. W praktyce oznacza to, że jeśli 5 -cio lub 6-ciolatek mówi safa zamiast szafa albo zaba zamiast żaba, to powinno rozpocząć terapię, która pomoże wywołać te głoski, a potem je utrwalić i zautomatyzować. Do tego czasm dochodzą trudności w wymowie głoski r, czyli różnego rodzaju rotacyzmy  (np. gardłowe r), elizje- brak głoski, dziecko mówi ak, zamiast rak; oraz substytucje (zamiana)  głoski r najczęściej na l, rzadziej na ł oraz j.  Dziecko wówczas mówi lowel/ łoweł/ jowej  zamiast rower.


To są najczęstsze przyczyny rozpoczęcia terapii. Jednak zdarzają się inne, które nie są już takie oczywiste i łatwo zauważone np. przez nauczycielki klas początkowych czy nawet rodziców. Do nich zaliczamy:


- Infantylne połykanie, czyli takie, podczas którego język nie jest w pozycji za górnymi siekaczami, tylko leży na dnie jamy ustnej, czasem może delikatnie z niej się wysuwać. Taki rodzaj połykania jest fizjologiczny dla niemowląt, gdy się przedłuża może spowodować trudności z pionizacją języka, co w konsekwencji wywołuje wady wymowy.


- Powiększony trzeci migdał oraz alergie wywołujące katar. To kategoria trudna do terapii logopedycznej, bowiem potrzebne są tu konsultacje lekarskie i specjalistyczne leczenie,  a czasem zabieg wycięcia migdała. Zatkany nos dziecka powoduje odruch oddychania buzią, co jest niekorzystne. Obniża tonus mięśni języka, powoduje niskie ciśnienie w jamie ustnej, zapadanie się policzków i tworzenie się podniebienia tzw. gotyckiego, czyli wąskiego, wysokiego i zakończone ostrym „ sklepieniem”. To również niesie konsekwencje w rozwoju mowy. Często pojawia się w skutek tego seplenienie, gdyż język nie jest w stanie prawidłowo układać się w jamie ustnej. Do tego dochodzi wysuszona śluzówka i infekcje gardła oraz wada zgryzu w postaci np. stłoczenia zębów, które nie mają wystarczająco miejsca na prawidłowy wzrost.


- Powiększony  trzeci migdał, zatykający kanał słuchowy oraz wysiękowe zapalenie ucha mogą prowadzić do niedosłuchu lub inaczej mówiąc wybiórczego upośledzenia słuchu na konkretnej częstotliwości dźwięków. To poważna trudność w rozwoju mowy, bowiem jeśli dziecko źle słyszy lub wcale, zaczyna deformować wypowiadane wyrazy, a gdy nauczy się pisać, zaczyna popełniać błędy fonetyczne, gdyż pisze jak mówi i jak słyszy.


- Wady zgryzu nie są bez znaczenia dla artykulacji głosek, dlatego logopeda może zasugerować konsultację ortodontyczną w momencie, gdy podejrzewa u dziecka tyłozgyz, zgryz otwarty, przodozgryz lub zgryz krzyżowy. Założenie aparatu już na zęby mleczne pomaga w osiągnięciu dobrego efektu terapii.


- Małomówność, nieśmiałość, wycofanie, brak chęci do nawiązywania relacji rówieśniczych – to objawy które zauważa wychowawca i inni uczniowie. Przyczyny takich zachowań mogą być bardzo złożone i często należy skonsultować je z psychologiem oraz wykonać pełną diagnozę, z której może wynikać np. afazja, mutyzm, zaburzenia ekspresji słownej, SLI. Są to zaburzenia mowy wymagające specjalistycznych badań i terapii.  Te zagadnienia  obszerniej opiszę w kolejnym artykule.


- Niepłynność mowy, jąkanie- to często efekt dużego stresu przeżywanego przez dziecko. 


Może pojawić się w każdym wieku, nie tylko u małych dzieci. Niekiedy przybiera postać łagodną, przejściową lub trwałą, która wymaga pomocy psychologa, pedagoga oraz logopedy.

 

Co może być przyczyną jąkania wczesnodziecięcego?

 

- dziedziczność, uszkodzenia okołoporodowe,
- przestawianie z lewej ręki na prawą,
-  słabiej funkcjonujący aparat mowy,
-  stan zmęczenia, uszkodzenia mózgu,
- poczucie niskiej wartości, nieśmiałość, lęk, brak pewności siebie,
-  zmuszanie do mówienia,
-  brak uwagi, zdenerwowanie, frustracja,
- wzmożona pobudliwość, nerwowość - stan ciągłego, wysokiego napięcia,
- naśladownictwo innych osób jąkających się,
- zaburzona koordynacja myślenia i mówienia - zbyt szybkie mówienie, nienadążanie za tokiem myślowym, mówienie bez namysłu
- reakcje rodziców – karanie dziecka, nadopiekuńczość, zbyt duża koncentracja rodziców na niepłynności mówienia dziecka, zbyt wysokie wymagania.
( Z.Tarkowski, 1997)

 

Jak widać przyczyn jest wiele i mają one podłoże psychologiczne, dlatego jeśli spotkamy dziecko w niepłynnością mowy, z trudnością z wypowiadaniem się, któremu brakuje słów lub po prostu jąka się, zacina traktujmy go z łagodnością, cierpliwością i empatią. Badania diagnostyczne u logopedy pomogą określić poziom niepłynności, natomiast psycholog dopełni diagnozę, szukając przyczyn emocjonalnych.

 

Niepłynność mowy lub jąkanie jest trudnością, którą można pokonać. Wymaga to jednak cierpliwości, poczucia bezpieczeństwa i oczywiście terapii.

Jak można wywnioskować, logopeda ma co robić w szkole i gabinecie. Połowa sukcesu to czujność rodziców i wychowawców, niebagatelizowanie symptomów trudności mowy i nieczekanie, aż dziecko z nich wyrośnie, bo zwykle się one tylko pogłębiają i dochodzą do nich kolejne.

 


Kamila Posobkiewicz- logopeda, terapeuta, pedagog wczesnoszkolny, autorka bloga bajkogrod.pl,  fb@expert mowy


Lubisz CzasDzieci.pl?
KOMENTARZE:

Napisz komentarz, pomóż innym, opiniuj treści
Treść:
Maksimum 1500 znaków.
Imię:
Kod z obrazka:
Zobacz także: "Kuba i Kanga" - przyjaźń na krańcu świata więcej » x
Zobacz » Artykuły
"Kuba i Kanga" - przyjaźń na krańcu świata

"Kuba i Kanga" - przyjaźń na krańcu świata

"Kuba i Kanga" to wzruszająca opowieść o spotkaniach, które zmieniają nas na zawsze. Stworzyła ją Ursula Dubosarsky uznawana za jedną z czołowych australijskich autorek dla dzieci i młodzieży... więcej »
Czytanie to recepta na wyważony dialog społeczny! Pierwsza akcja upowszechniania czytania pod patronatem Ministra Zdrowia!
Patronat CzasDzieci.pl

Czytanie to recepta na wyważony dialog społeczny! Pierwsza akcja upowszechniania czytania pod patronatem Ministra Zdrowia!

Mniej niż 40% dorosłych Polaków czyta zaledwie jedną książkę rocznie. To dwa razy mniej niż w Czechach. Akcja "Książka na receptę. Recepta na sukces", to pierwszy krok w stronę zaangażowania neonatologów i pediatrów w popularyzację czytania. więcej »
Pierwsze podróże małego dziecka

Pierwsze podróże małego dziecka

Gdy w życiu młodych osób pojawia się niemowlę często wydaje im się, że z niektórych czynności, które dotychczas sprawiały im przyjemność trzeba będzie zrezygnować. więcej »
15 prostych upominków i dekoracji DIY na Walentynki

15 prostych upominków i dekoracji DIY na Walentynki

Jeśli chcecie sprawić bliskiej osobie niespodziankę z okazji Walentynek, zobaczcie nasze propozycje. więcej »
Książki na Czasie - Styczeń

Książki na Czasie - Styczeń

Styczeń to czas, kiedy z nadzieją wchodzimy w nowy rok, snujemy plany na przyszłość i cieszymy się z pełni zimy (szczególnie jeśli mamy ferie).
Na styczniowe poranki, popołudnia i wieczory wydawcy przygotowali nam publikacje odpowiednie dla czytelników w każdym wieku, skrzące się od emocji, pełne ciekawych informacji oraz dobrej zabawy. więcej »
Rodzinna atmosfera Wisły

Rodzinna atmosfera Wisły

Narty, snowboard, sanki, lepienie bałwana, mroźne zimowe powietrze, dużo białego śniegu, gorąca czekolada lub góralski grzaniec, a w oddali cudowna górska panorama ? to przepis na idealne ferie zimowe w polskich górach. więcej »
Każdy powinien mieć swojego Piaskowego Wilka. Rozmowa z &Aringsą Lind

Każdy powinien mieć swojego Piaskowego Wilka. Rozmowa z Åsą Lind

Jej książki dla dzieci przetłumaczono na około 20 języków. Stworzyła postać Piaskowego Wilka, który stał się nie tylko przyjacielem książkowej Karusi, ale także wielu czytelników. więcej »
Jak spędzić romantyczne rodzicielskie Walentynki?

Jak spędzić romantyczne rodzicielskie Walentynki?

Obojętnie czy Wasze dzieciątko urodziło się dopiero co, czy ma już kilkanaście miesięcy, trudno Wam znaleźć czas na sen, a co dopiero na romantyczne gesty. Jak mimo wszystko podtrzymać płomień romantyzmu w związku? więcej »
Zawody przyszłości - Koduj z Gigantami Programowania!

Zawody przyszłości - Koduj z Gigantami Programowania!

Dynamiczny rozwój technologii, powszechna dostępność urządzeń mobilnych,
szybsza komunikacja i przepływ informacji - wszystko to, co dzieję się obecnie
wokół nas sprawia, że przybywa coraz więcej zawodów związanych z IT. więcej »
Funny Balls Show
Patronat CzasDzieci.pl

Funny Balls Show

W bajecznym świecie czekają na Was przygody króla Szarla, księżniczki Szarlotty, latającego smoka i jego niezwykłych przyjaciół. Olbrzymi balonowy zamek, a za nim wodospad wykonany z kilkudziesięciu błękitnych baloników i gigantyczne balony
z niespodzianką w środku więcej »
Interesują mnie terminy:
Wiek dziecka:
Interesują mnie wydarzenia z kategorii »

Wideorecenzja na Czasie

Max. Kot detektyw

Max. Kot detektyw

Zupełnie nowy detektyw - Max. Kot detektyw! Zobaczcie i posłuchajcie co o Maxie opowie Wam Ania!  

Ferie na Czasie

Jeśli zarówno Wy, jak i dzieciaki macie ochotę na solidną dawkę śmiechu, a także wzruszające opowieści o przyjaźni, nie przegapcie nowych propozycji Multikina.  

Wywiad na Czasie

Każdy powinien mieć swojego Piaskowego Wilka. Rozmowa z Asą Lind

Każdy powinien mieć swojego Piaskowego Wilka. Rozmowa z Asą Lind

Jej książki dla dzieci przetłumaczono na około 20 języków. Stworzyła postać Piaskowego Wilka, który stał się nie tylko przyjacielem książkowej Karusi, ale także wielu czytelników.  
15 prostych upominków i dekoracji DIY na Walentynki

15 prostych upominków i dekoracji DIY na Walentynki

W naszym zestawieniu znajdziecie na przykład girlandę z serduszek, kartkę z walentynkowymi reniferami czy świecznik  

W domu z dzieckiem

Odchudzamy dzieci1 Gry Nasza Księgarnia1 Chłopiec z burzy1 Książka dla malucha - Zielona Sowa1 Ekorodzice1 Książki dla dzieci1

Sonda – Czas Dzieci

Czego poszukujesz ? :)
Powiedz nam które treści są dla ciebie ważne, będziemy zwracać na nie szczególną uwagę
Pomysłu na wspólne weekendowe wyjście w mieście
Pomysłu na weekend poza miastem
Pomysłu na wspólne wyjście. Nieważne czy w mieście czy poza miastem
Porad dotyczących wychowania dziecka
Porad dotyczących zdrowia dziecka
Bajek do czytania on line
Gier / zabaw / kolorowanek, by zająć dziecko
Informacji o nowych książkach dla dzieci


Kraków | Warszawa | Wrocław | Śląsk | Łódź | Poznań | Lublin | Trójmiasto | Bydgoszcz | Rzeszów | Szczecin

© Copyright by Czas Dzieci - Portal informacyjno-rozrywkowy 2006-2019