Strefa rodzica » Artykuły » Strach i lęk w życiu dziecka - pomagają czy przeszkadzają?

Strach i lęk w życiu dziecka - pomagają czy przeszkadzają?powiększ

Strach i lęk w życiu dziecka - pomagają czy przeszkadzają?

Emocje to poruszenia, zmiany stanu, które towarzyszą dzieciom w codziennym życiu. Trudno całkowicie zdystansować się do ważnych wydarzeń. Pojęcie emocji jest bardzo obszerne i zawiera wiele niejasności. Najczęstsze jest jednak rozróżnienie emocji podstawowych, do których zalicza się gniew, smutek, radość, strach, zdziwienie.

 

Wszystkie emocje, w tym strach i lęk, są, między innymi, motorem ludzkich działań. Chronią przed niebezpieczeństwem, skłaniają do ucieczki bądź unikania niebezpieczeństw. Jednak w niektórych sytuacjach mogą okazać się uciążliwymi towarzyszami życia, podpowiadającymi, że za każdym rogiem czyha niebezpieczeństwo, a pająk staje się największym wrogiem.

 

Pisząc o lęku i strachu warto najpierw rozróżnić i określić te dwie emocje. Strach powstaje w odpowiedzi na działanie konkretnego bodźca. W przypadku lęku nie ma obiektu zagrażającego, jest to emocja niczym nieuzasadniona. Mimo psychologicznego rozróżnienia tych pojęć, podłoże biologiczne lęku i strachu jest takie samo. Za ich powstawanie odpowiada w mózgu przede wszystkim ciało migdałowate. Nadaje ono zdarzeniom znaczenie negatywne oraz alarmuje w obliczu niebezpieczeństwa. Jest to uwarunkowane ewolucyjnie i pozwala nam unikać sytuacji nieprzyjemnych czy zagrażających.

 

Badania z zakresu neuropsychologii wykazują, że dzieci z uszkodzeniami ciała migdałowatego zatracają poczucie strachu i nie potrafią rozpoznać bodźców zagrażających. Nie umieją przybrać przestraszonego wyrazu twarzy ani zidentyfikować przestraszonej miny. Strach umożliwia więc przetrwanie i umożliwia dziecku wybór najbardziej bezpiecznych opcji. O tym, że poczucie lęku i niepokoju jest ważne adaptacyjnie, świadczy jego przetrwanie w procesie ewolucji. Osobniki lękowe pełniły w grupie strategiczną funkcję, ponieważ alarmowały, gdy zbliżało się niebezpieczeństwo. Były bardzo czujne, nawet podczas snu.

 

Dlatego też dzieci, które mają bardziej wrażliwe ciało migdałowate bywają bardziej czujne, ostrożne od swoich rówieśników. Chętniej i częściej wycofują się z nowych sytuacji społecznych, co niekiedy staje się powodem złego samopoczucia i frustracji. W przeciwnym wypadku, ciało migdałowate nie jest na tyle aktywne, by wywołać reakcję lękową. W efekcie dzieci kierują się ciekawością, potrzebą rozładowania energii. Czasami zachowania takie powodują, że dziecko określane jest jako „niegrzeczne” czy doznaje uszczerbków na zdrowiu. Widać więc, że ani zbyt wysoki ani zbyt niski poziom lęku i strachu nie jest korzystny dla rozwoju dziecka.

 

Kolejnym interesującym zagadnieniem jest rozwój emocjonalny dziecka. W jaki sposób lękliwość rodziców wpływa na ich potomka? Czy tak zwane "zarażanie emocjami" pomaga czy przeszkadza dziecku w rozwoju i codziennym życiu?

 

Zarażanie się jest bardzo ważne dla dziecka, zwłaszcza w okresie niemowlęcym. Wpływa na kształtowanie się osobowości i tożsamości. Nadmierna lękliwość matki (lub innej osoby znaczącej dla dziecka), może powodować zbyt wysoki poziom lęku u potomka. Dla rozwoju i funkcjonowania dziecka nie jest właściwe, jeśli dziecko od najmłodszych lat obawia się ludzi, zwierząt, codziennych spraw. Oczywiście przeciwna sytuacja też nie jest korzystna. Nadmierne bagatelizowanie przez rodziców zjawisk potencjalnie niebezpiecznych sprawia, że dziecko może stać się bezkrytyczne, nie potrafić w adekwatny sposób ocenić zdarzeń. Może mieć także zaburzone poczucia bezpieczeństwa.

 

Niekiedy strach i lęk przybierają formę patologiczną. Zdecydowanie utrudniają wówczas prawidłowe funkcjonowanie. Na przykład w przypadku fobii silna obawa przez dużymi przestrzeniami, chodzeniem do szkoły, tłumem ludzi czy konkretnymi zwierzętami ogranicza dziecko w codziennych czynnościach i uniemożliwia poradzenie sobie z prostymi czynnościami. Paniczny lęk ma natomiast podłoże biologiczne i może objawiać się takimi zaburzeniami, jak zespół paniki i zespół uogólnionego lęku.

 

Strach i lęk są więc potrzebnymi emocjami w życiu dziecka. Nie odczuwając ich byłoby nieświadome zagrożeń i podejmowałoby ryzykowne działania. Gdy jednak strach i lęk przybierają patologiczne formy, zaczynają przeszkadzać w codziennym funkcjonowaniu. Podstawowe czynności sprawiają problem i wydają się niebezpieczne, powodują bardzo nieprzyjemny niepokój lub dyskomfort.

 

Strach i lęk mogą zarówno przeszkadzać, jak i pomagać w codziennym funkcjonowaniu. Zależy to od nasilenia emocji oraz kontekstu sytuacyjnego. Przykładowo strach przed nieoswojonym psem pomaga ustrzec się przed zwierzęciem niebezpiecznym. Natomiast w przypadku obcowania z psem, który ma założony kaganiec oraz znajduje się pod opieką właściciela, strach wydaje się bezzasadny. Należy więc dążyć do tego, by dziecko potrafiło trafnie ocenić sytuację i umiejętnie opanować emocje.

Antonina Dróżdż

Antonina Dróżdż

Absolwentka Psychologii na UJ, psycholog
Z wykształcenia psycholog. Zainteresowana psychologią rozwojową, psychologią dzieci i młodzieży. Z zamiłowania podróżnik i odkrywca. W pracy chce łączyć wiedzę o dzieciach z działalnością redaktorską.


Lubisz CzasDzieci.pl?
KOMENTARZE:

Napisz komentarz, pomóż innym, opiniuj treści
Treść:
Maksimum 1500 znaków.
Imię:
Kod z obrazka:
Zobacz także: Interaktywne widowisko balonowe dla całej rodziny,... więcej » x
Zobacz » Artykuły
Interaktywne widowisko balonowe dla całej rodziny, czyli Funny Balls Show
Patronat CzasDzieci.pl

Interaktywne widowisko balonowe dla całej rodziny, czyli Funny Balls Show

Rodzice doskonale wiedzą, że dmuchany balonik wywoła uśmiech na buzi każdego dziecka! A jaka będzie reakcja maluchów, gdy w jednej chwili zobaczą setki, a nawet tysiące balonów we wszystkich kolorach tęczy? więcej »
Lego obchodzi 60. urodziny! Od czego wszystko się zaczęło?

Lego obchodzi 60. urodziny! Od czego wszystko się zaczęło?

Klocki Lego ? któż ich nie zna? Od wielu dziesięcioleci dają dzieciakom radość zabawy i rozwijają pokłady kreatywności. A wszystko zaczęło się od? małej, drewnianej kaczki. Jesteście ciekawi? więcej »
Odkryjcie na nowo radość czytania!

Odkryjcie na nowo radość czytania!

Książki przenoszą nas do świata, w którym wszystko jest możliwe. Czytając swoim pociechom od najmłodszych lat, sprawicie, że zakochają się w literaturze bez pamięci. I będzie to miłość na całe życie! więcej »
Lovely Tutu Shop. Uszyte z miłością i pasją

Lovely Tutu Shop. Uszyte z miłością i pasją

To jedna z tych historii, którą mogło napisać tylko samo życie... więcej »
Skuteczna terapia przez sen

Skuteczna terapia przez sen

Integracja sensoryczna odpowiada za regulację pracy wszystkich zmysłów, które współdziałają ze sobą i są od siebie zależne. więcej »
Top 15 cytatów o rodzicielstwie

Top 15 cytatów o rodzicielstwie

Czujecie czasami, że jesteście tak zmęczeni i pochłonięci codziennością, że zapominacie, jak piękne jest rodzicielstwo? Przygotowaliśmy dla Was zbiór inspirujących cytatów. Doceńcie na nowo siebie i swoje dzieci. więcej »
Podróż z dzieckiem samochodem - jak ją przetrwać?

Podróż z dzieckiem samochodem - jak ją przetrwać?

Podróż z dzieckiem nie jest łatwym zadaniem. Maluchy szybko się nudzą i niecierpliwią, więc taka wyprawa może przerodzić się w prawdziwy koszmar, jeśli nie zaplanujemy jej ?z głową?. więcej »
Jak to z higieną było...czyli Muzeum Mydła i Historii Brudu

Jak to z higieną było...czyli Muzeum Mydła i Historii Brudu

Takie nietypowe muzeum. Kameralne, przyjazne, gdzie zwiedzanie połączone jest z praktycznym warsztatem robienia mydeł. Spodoba Wam się. Przeczytajcie i zajrzyjcie koniecznie, jeśli będziecie w Bydgoszczy! więcej »
O kulisach powstawania serialu Kacepriada - Wywiad z Marcinem Hycnarem

O kulisach powstawania serialu Kacepriada - Wywiad z Marcinem Hycnarem

O kulisach powstawania serialu Kacepriada z okazji premiery DVD opowiada Marcin Hycnar ? serialowy tata Kacpra więcej »
Ubrani w wiosenną radość

Ubrani w wiosenną radość

Idzie wiosna, a wraz z nią kolorowe szaleństwo! Rozkwitnie zieleń, roślinność obudzi się z zimowego snu, a słońce rozgrzeje nas swoimi promieniami. To może oznaczać tylko jedno? wszystkie dzieciaki wyruszą na spotkanie z przygodą! więcej »
Interesują mnie terminy:
Wiek dziecka:
Interesują mnie wydarzenia z kategorii »

Newsletter

Chcesz być na bieżąco z wydarzeniami? Skorzystaj z naszego newslettera

Zobacz co zyskujesz
Podróż z dzieckiem samochodem - jak ją przetrwać?

Podróż z dzieckiem samochodem - jak ją przetrwać?

Podróż z dzieckiem nie jest łatwym zadaniem. Maluchy szybko się nudzą i niecierpliwią, więc taka wyprawa może przerodzić się w prawdziwy koszmar, jeśli nie zaplanujemy jej ?z głową?.  

Temat na Czasie

Top 15 cytatów o rodzicielstwie

Top 15 cytatów o rodzicielstwie

Czujecie czasami, że jesteście tak zmęczeni i pochłonięci codziennością, że zapominacie, jak piękne jest rodzicielstwo? Przygotowaliśmy dla Was zbiór inspirujących cytatów. Doceńcie na nowo...  

Temat na Czasie

Poczytaj ze mną

Poczytaj ze mną

Odkryjcie na nowo radość czytania! Książki przenoszą nas do świata, w którym wszystko jest możliwe. Czytając swoim pociechom od najmłodszych lat, sprawicie, że zakochają się w literaturze...  

Konkurs na czasie

Chcesz, aby Twoje dziecko otrzymało bajkowego Królika? Weź udział w konkursie i wygraj jednego z 1000 pluszowych Królików.  
Advertisement

W domu z dzieckiem

Cudowny chłopak1 Robico1 Knock Nocky1 Gry Nasza Księgarnia1 Pamiętnik Zuzy Łobuzy1 Pierwsze Książeczki1 Niezapominajka1 Domowa Akademia1 Kapitan Nauka1

Sonda – Czas Dzieci

Czy poleciłbyś portal CzasDzieci.pl znajomym rodzicom?
zdecydowanie nie
raczej nie
nie mam zdania
raczej tak
zdecydowanie tak


Kraków | Warszawa | Wrocław | Śląsk | Łódź | Poznań | Lublin | Trójmiasto | Bydgoszcz | Rzeszów | Szczecin

© Copyright by Czas Dzieci - Portal informacyjno-rozrywkowy 2006-2018