CzasDzieci.pl - portal informacyjno rozrywkowy

Strefa rodzica » Artykuły » Strach i lęk w życiu dziecka - pomagają czy przeszkadzają?

Strach i lęk w życiu dziecka - pomagają czy przeszkadzają?powiększ

Strach i lęk w życiu dziecka - pomagają czy przeszkadzają?

Emocje to poruszenia, zmiany stanu, które towarzyszą dzieciom w codziennym życiu. Trudno całkowicie zdystansować się do ważnych wydarzeń. Pojęcie emocji jest bardzo obszerne i zawiera wiele niejasności. Najczęstsze jest jednak rozróżnienie emocji podstawowych, do których zalicza się gniew, smutek, radość, strach, zdziwienie.

 

Wszystkie emocje, w tym strach i lęk, są, między innymi, motorem ludzkich działań. Chronią przed niebezpieczeństwem, skłaniają do ucieczki bądź unikania niebezpieczeństw. Jednak w niektórych sytuacjach mogą okazać się uciążliwymi towarzyszami życia, podpowiadającymi, że za każdym rogiem czyha niebezpieczeństwo, a pająk staje się największym wrogiem.

 

Pisząc o lęku i strachu warto najpierw rozróżnić i określić te dwie emocje. Strach powstaje w odpowiedzi na działanie konkretnego bodźca. W przypadku lęku nie ma obiektu zagrażającego, jest to emocja niczym nieuzasadniona. Mimo psychologicznego rozróżnienia tych pojęć, podłoże biologiczne lęku i strachu jest takie samo. Za ich powstawanie odpowiada w mózgu przede wszystkim ciało migdałowate. Nadaje ono zdarzeniom znaczenie negatywne oraz alarmuje w obliczu niebezpieczeństwa. Jest to uwarunkowane ewolucyjnie i pozwala nam unikać sytuacji nieprzyjemnych czy zagrażających.

 

Badania z zakresu neuropsychologii wykazują, że dzieci z uszkodzeniami ciała migdałowatego zatracają poczucie strachu i nie potrafią rozpoznać bodźców zagrażających. Nie umieją przybrać przestraszonego wyrazu twarzy ani zidentyfikować przestraszonej miny. Strach umożliwia więc przetrwanie i umożliwia dziecku wybór najbardziej bezpiecznych opcji. O tym, że poczucie lęku i niepokoju jest ważne adaptacyjnie, świadczy jego przetrwanie w procesie ewolucji. Osobniki lękowe pełniły w grupie strategiczną funkcję, ponieważ alarmowały, gdy zbliżało się niebezpieczeństwo. Były bardzo czujne, nawet podczas snu.

 

Dlatego też dzieci, które mają bardziej wrażliwe ciało migdałowate bywają bardziej czujne, ostrożne od swoich rówieśników. Chętniej i częściej wycofują się z nowych sytuacji społecznych, co niekiedy staje się powodem złego samopoczucia i frustracji. W przeciwnym wypadku, ciało migdałowate nie jest na tyle aktywne, by wywołać reakcję lękową. W efekcie dzieci kierują się ciekawością, potrzebą rozładowania energii. Czasami zachowania takie powodują, że dziecko określane jest jako „niegrzeczne” czy doznaje uszczerbków na zdrowiu. Widać więc, że ani zbyt wysoki ani zbyt niski poziom lęku i strachu nie jest korzystny dla rozwoju dziecka.

 

Kolejnym interesującym zagadnieniem jest rozwój emocjonalny dziecka. W jaki sposób lękliwość rodziców wpływa na ich potomka? Czy tak zwane "zarażanie emocjami" pomaga czy przeszkadza dziecku w rozwoju i codziennym życiu?

 

Zarażanie się jest bardzo ważne dla dziecka, zwłaszcza w okresie niemowlęcym. Wpływa na kształtowanie się osobowości i tożsamości. Nadmierna lękliwość matki (lub innej osoby znaczącej dla dziecka), może powodować zbyt wysoki poziom lęku u potomka. Dla rozwoju i funkcjonowania dziecka nie jest właściwe, jeśli dziecko od najmłodszych lat obawia się ludzi, zwierząt, codziennych spraw. Oczywiście przeciwna sytuacja też nie jest korzystna. Nadmierne bagatelizowanie przez rodziców zjawisk potencjalnie niebezpiecznych sprawia, że dziecko może stać się bezkrytyczne, nie potrafić w adekwatny sposób ocenić zdarzeń. Może mieć także zaburzone poczucia bezpieczeństwa.

 

Niekiedy strach i lęk przybierają formę patologiczną. Zdecydowanie utrudniają wówczas prawidłowe funkcjonowanie. Na przykład w przypadku fobii silna obawa przez dużymi przestrzeniami, chodzeniem do szkoły, tłumem ludzi czy konkretnymi zwierzętami ogranicza dziecko w codziennych czynnościach i uniemożliwia poradzenie sobie z prostymi czynnościami. Paniczny lęk ma natomiast podłoże biologiczne i może objawiać się takimi zaburzeniami, jak zespół paniki i zespół uogólnionego lęku.

 

Strach i lęk są więc potrzebnymi emocjami w życiu dziecka. Nie odczuwając ich byłoby nieświadome zagrożeń i podejmowałoby ryzykowne działania. Gdy jednak strach i lęk przybierają patologiczne formy, zaczynają przeszkadzać w codziennym funkcjonowaniu. Podstawowe czynności sprawiają problem i wydają się niebezpieczne, powodują bardzo nieprzyjemny niepokój lub dyskomfort.

 

Strach i lęk mogą zarówno przeszkadzać, jak i pomagać w codziennym funkcjonowaniu. Zależy to od nasilenia emocji oraz kontekstu sytuacyjnego. Przykładowo strach przed nieoswojonym psem pomaga ustrzec się przed zwierzęciem niebezpiecznym. Natomiast w przypadku obcowania z psem, który ma założony kaganiec oraz znajduje się pod opieką właściciela, strach wydaje się bezzasadny. Należy więc dążyć do tego, by dziecko potrafiło trafnie ocenić sytuację i umiejętnie opanować emocje.

Antonina Dróżdż

Antonina Dróżdż

Absolwentka Psychologii na UJ, psycholog
Z wykształcenia psycholog. Zainteresowana psychologią rozwojową, psychologią dzieci i młodzieży. Z zamiłowania podróżnik i odkrywca. W pracy chce łączyć wiedzę o dzieciach z działalnością redaktorską.


Lubisz CzasDzieci.pl?
KOMENTARZE:

Napisz komentarz, pomóż innym, opiniuj treści
Treść:
Maksimum 1500 znaków.
Imię:
Kod z obrazka:
Zobacz także: Song na szczęście - Nowy singiel My3 więcej » x
Zobacz » Artykuły
Song na szczęście - Nowy singiel My3
Patronat CzasDzieci.pl

Song na szczęście - Nowy singiel My3

Natka, Julka i Gefi – czyli zespół My3 – zawsze mają uśmiech na swoich twarzach. Złotą receptę na dobry humor zdradzają nam w swoim najnowszym teledysku „Song na szczęście”! więcej »
Crash testy fotelików samochodowych - któremu można zaufać?

Crash testy fotelików samochodowych - któremu można zaufać?

Gdy dziecko pojawia się na świecie, dla rodziców najważniejsze staje się jego bezpieczeństwo. Aby nic i nikt nie mogło zagrozić maleństwu. Ale kwestia bezpieczeństwa niemowlaka pojawia się znacznie wcześniej. więcej »
Angielski Gramatyczny Bazgrolnik

Angielski Gramatyczny Bazgrolnik

Wydawałoby się, że jest już wiele książek i materiałów do nauki języka angielskiego. Jednak autorki Gramatycznego Bazgrolnika stworzyły wyjątkową propozycję dla dzieci i nastolatków, koło której nie da się przejść obojętnie. więcej »
Z nami tańcz! - Nowy singiel My3
Patronat CzasDzieci.pl

Z nami tańcz! - Nowy singiel My3

Za oknem już śnieg… Ale My3 się nie daje się zimie i dzięki swojemu najnowszemu teledyskowi zaraża pozytywną energią! „Z nami tańcz” to wesoły, radosny utwór, przy którym nie da się wysiedzieć spokojnie! więcej »
Wiedza pod choinkę!

Wiedza pod choinkę!

Współczesnym albumom daleko jest do nudnych encyklopedii. Podaruj dziecku na święta coś co stanie się początkiem pięknej pasji! więcej »
Najlepsze gry planszowe pod choinkę

Najlepsze gry planszowe pod choinkę

Co wpisać w liście do Mikołaja? Co włożyć pod choinkę? Jak co roku borykamy się z tymi problemami... My wychodzimy z założenia, że zawsze i wszędzie dobrym pomysłem są planszówki! Wszyscy je lubią, świetnie się sprawdzają w każdych okolicznościach i po prostu dą SUPER! więcej »
Słodkie inspiracje prezentowe

Słodkie inspiracje prezentowe

W sercu Krakowa istnieje magiczne miejsce, które osłodzi święta w każdej rodzinie. Tamtejsze produkty to prawdziwe dzieła sztuki, których nie może zabraknąć pod choinką. więcej »
10 nieświątecznych powodów dla których kochamy Święta

10 nieświątecznych powodów dla których kochamy Święta

Śpiewanie kolęd, składanie życzeń, celebrowanie przy wspólnym stole, a przede wszystkim czas spędzony z bliskimi. A jakie są inne, mniej oczywiste powody za które kochamy Święta? więcej »
Ruszył ogolnopolski program profilaktyki psychologicznej dla uczniow Mysle pozytywnie

Ruszył ogolnopolski program profilaktyki psychologicznej dla uczniow Mysle pozytywnie

Ruszył ogólnopolski program profilaktyki psychologicznej dla uczniów „Myślę pozytywnie“. Instytut Edukacji Pozytywnej, organizator programu, prowadzi szkolenia dla nauczycieli i edukatorów w całej Polsce, uruchamia też specjalną aplikację dla uczniów i bazę materiałów pomocowych dla pedagogów i rodziców. więcej »
Geomag - rozwijające klocki, które przyciągną Twoje dziecko

Geomag - rozwijające klocki, które przyciągną Twoje dziecko

Niezliczona ilość możliwości - to oferują nam klocki Geomag. Uczą i bawią, rozwijają i pobudzają do myślenia, kombinowania i rozwiązywania problemów. Są narzędziem do tworzenia kreatywnych postaci i figur. więcej »
Interesują mnie terminy:
Wiek dziecka:
Interesują mnie wydarzenia z kategorii »

Newsletter

Chcesz być na bieżąco z wydarzeniami? Skorzystaj z naszego newslettera

Zobacz co zyskujesz

Temat na Czasie

Jak wprowadzić do domu magię Świąt Bożego...zapachem?  

Inspiracje Prezentowe

Wiedza pod choinkę!

Wiedza pod choinkę!

Współczesnym albumom daleko jest do nudnych encyklopedii. Podaruj dziecku na święta coś co stanie się początkiem pięknej pasji!  

Prezenty na Czasie

Podaruj swoim bliskim to, co najcenniejsze

Podaruj swoim bliskim to, co najcenniejsze

Cała rodzina z niecierpliwością wyczekuje pierwszej gwiazdki. W te święta podaruj swoim najbliższym to, czego nie można kupić, a zarazem jest najcenniejsze – zdrowie.  

Miejsce na czasie

Dziecięcy świat marzeń i inspiracji

Dziecięcy świat marzeń i inspiracji

Są takie dni, w których spełniają się dziecięce marzenia, a zwykłe popołudnia zamieniają się w niezapomnianą przygodę.  

W domu z dzieckiem

Prezenty1 Robico1 Dolce Gusto1 Niezapominajka1 Gry Nasza Księgarnia1 Kapitan Nauka1 Boże Narodzenie1 Domowa Akademia1 Doktor Misia1

Sonda – Czas Dzieci

Jaki jest wiek Twojego Dziecka?
Twój głos pomoże nam lepiej wyprofilować nasze informacje.
do 3 latek
od 3 do 7 lat
od 7 do 10 lat
od 10 do 14 lat
powyżej 14 lat


Kraków | Warszawa | Wrocław | Śląsk | Łódź | Poznań | Lublin | Trójmiasto | Bydgoszcz | Rzeszów | Szczecin

© Copyright by Czas Dzieci - Portal informacyjno-rozrywkowy 2006-2017