Strefa rodzica » Artykuły » Kilka słów o władzy rodzicielskiej

Kilka słów o władzy rodzicielskiejpowiększ

Kilka słów o władzy rodzicielskiej

Władza rodzicielska oznacza zbiór praw i obowiązków, które są związane z posiadaniem dziecka. Co do zasady, władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom dziecka, jednakże w wyniku orzeczenia sądu jej zakres może ulec istotnej modyfikacji.

 

Dziecko ma prawo do rozsądnych życzeń

 

Do najważniejszych obowiązków rodziców względem dzieci należy zaliczyć:

 

  • otaczanie dziecka opieką (np. zaspokajanie potrzeb dziecka związanych z wyżywieniem, zapewnieniem miejsca zamieszkania, umożliwieniem udziału w zajęciach szkolnych, zapewnieniem właściwej opieki lekarskiej);
  • sprawowanie pieczy nad majątkiem dziecka, jeśli dziecko posiada majątek (np. spadek odziedziczony po krewnym czy dochody z własnej pracy zarobkowej);
  • wychowanie dziecka;
  • poszanowanie godności i praw dziecka (np. zakaz stosowania kar cielesnych).

 

Władza rodzicielska trwa do ukończenia przez dziecko 18 roku życia i jej znaczenie jest w zasadzie niezmienne w toku całego tego okresu. Niezależnie, czy dziecko jest przedszkolakiem, czy nastolatkiem, rodzice mają takie same prawa i obowiązki, choć oczywiście w miarę możliwości winni wziąć pod uwagę rozsądne życzenia syna czy córki, jeśli wiek dziecka na to pozwala. Z chwilą 18 urodzin dziecko staje się nie tylko pełnoletnie, lecz przede wszystkim uzyskuje pełną zdolność do czynności prawnych. Zdolność ta pozwala na samodzielnie podejmowanie decyzji we wszystkich sprawach, m.in. zawieranie umów, zaciąganie długów, decydowanie o posiadanym majątku.

 

Rodzice decydują dla dobra dziecka


Jeśli w chwili urodzenia dziecka rodzice są małżeństwem albo zadeklarują ojcostwo przed kierownikiem urzędu stanu, zostają oboje wpisani do aktu urodzenia dziecka. Samo sporządzenie aktu urodzenia nie decyduje wprawdzie o zakresie władzy rodzicielskiej, jednak – o ile do sprawy nie wkroczy sąd rodzinny – oboje rodzice mają pełnię władzy rodzicielskiej i sprawują ją w takim samym zakresie. Niezależnie od sytuacji rodzinnej czy mieszkaniowej, niezależnie od tego, czy rodzice pozostają małżeństwem, mieszkają wspólnie czy oddzielnie, razem winni wykonywać wszystkie prawa i obowiązki wynikające z władzy rodzicielskiej. Rodzice muszą kierować się dobrem dziecka, to jest w każdej sytuacji rozważać, jakie działanie będzie naprawdę zgodne z jego interesem. Wybór szkoły, udział w zajęciach pozalekcyjnych, wybór miejsca zamieszkania, wyjazd na szkolną wycieczkę, sposób leczenia – to tylko niektóre z decyzji, jakie wymagają zgody obojga rodziców.


Jeśli rodzice nie potrafią się porozumieć, wówczas każde z nich ma prawo do skierowania sprawy na drogę sądową. Sąd rodzinny, po rozważeniu stanowisk obojga rodziców, podejmie za nich decyzję w istotnej sprawie syna czy córki.

 

Może zdarzyć się również tak, iż po urodzeniu dziecka konieczne będzie wystąpienie z pozwem o ustalenie ojcostwa. W takim przypadku sąd kompleksowo rozpatrzy całą sytuację dziecka i najprawdopodobniej zleci biegłym specjalistom przeprowadzenie badań genetycznych, a po rozpoznaniu sprawy orzeknie nie tylko o ojcostwie dziecka, lecz również o noszonym przez dziecko nazwisku, alimentach, kontaktach ojca z dzieckiem oraz o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej.


Co ważne, władza rodzicielska jest zupełnie niezależna od obowiązku alimentacyjnego – rodzic pozbawiony władzy rodzicielskiej ma nadal obowiązek uiszczania renty alimentacyjnej na rzecz dziecka.

 

Władza rodzicielska może doznać ograniczeń


W zależności od sytuacji panującej w rodzinie dziecka, władza rodzicielska może zostać zmodyfikowana. Dzieje się tak wówczas, gdy dobro dziecka jest na tyle zagrożone działaniem jego rodziców, że konieczna jest interwencja sądu.


Sąd rodzinny może:
- pozbawić rodzica władzy rodzicielskiej;
- ograniczyć władzę rodzicielską do określonych uprawnień;
- zawiesić wykonywanie władzy rodzicielskiej.


Pozbawienie władzy rodzicielskiej następuje zazwyczaj wtedy, gdy rodzice rażąco zaniedbują swoje obowiązki względem dzieci lub nadużywają władzy rodzicielskiej. Przykładami takich sytuacji może być np. porzucenie dziecka, narażenie dziecka na bardzo poważne niebezpieczeństwo (np. pozostawienie przedszkolaka samego w domu i to na wiele godzin), kompletny brak zainteresowania losami syna czy córki.


Sąd zadecyduje o ograniczeniu władzy rodzicielskiej, gdy  dobro dziecka jest zagrożone, ale nie ma jeszcze przesłanek do zastosowania surowszego środka, jakim jest pozbawienie władzy rodzicielskiej. Nie istnieje jedna forma ograniczenia władzy rodzicielskiej – w zależności od rodzaju sprawy sąd rodzinny dobierze odpowiednią metodę ingerencji we władzę rodzicielska rodzica. Może to być na przykład nadzór kuratora sądowego, zobowiązanie do odbycia terapii, zobowiązanie do podjęcia określonego leczenia, obowiązek uzyskania zezwolenia sądu na podejmowanie określonych decyzji. Najbardziej typowym sposobem ograniczenia władzy rodzicielskiej jest uregulowanie władzy w wyroku rozwodowym poprzez powierzenie wykonywania pełni władzy jednemu z rodziców i ograniczenie władzy rodzicielskiej do określonych obowiązków i praw (np. do współdecydowania o sposobie długotrwałego leczenia czy wyjeździe dziecka na stałe za granicę).


Zawieszenie władzy rodzicielskiej, instytucja stosunkowo najrzadsza, zdarza się wówczas, gdy z powodu przejściowej przeszkody wykonywanie władzy rodzicielskiej jest czasowo niemożliwe – np. w przypadku wyjazdu rodzica za granicę albo pobytu w zakładzie karnym.

 

O władzy rodzicielskiej decyduje sąd


Sprawa dotycząca władzy rodzicielskiej może zostać wszczęta na wniosek albo z urzędu. Każdy z rodziców może złożyć wniosek o modyfikację władzy rodzicielskiej drugiego rodzica. W drastycznych przypadkach sąd może samodzielnie zadecydować o rozpoczęciu takiej procedury, na przykład po uzyskaniu od szkoły dziecka informacji o nieprawidłowościach występujących w rodzinie ucznia.


W sprawie władzy rodzicielskiej sąd wydaje postanowienie. Od postanowienia przysługuje prawo do wniesienia apelacji. Sprawy te rozpoznają sądy rodzinne, tj. sąd rejonowy położony w miejscowości, w której mieszka dziecko. Apelacja jest kierowana do sądu wyższego stopnia, którym zawsze będzie sąd okręgowy.


Co istotne, orzeczenie o władzy rodzicielskiej zawsze może zostać zmienione. Jeśli sytuacja dziecka zmieni się i rodzic pozbawiony władzy rodzicielskiej aktywnie uczestniczy w jego wychowaniu, władza rodzicielska może zostać przywrócona.

Marta Milan

Marta Milan

Adwokat
Z wykształcenia prawnik, absolwentka UAM w Poznaniu. Obecnie prowadzi portal www.legalhero.pl, w ramach którego zajmuje się udzielaniem porad prawnych i przygotowywaniem projektów dokumentów prawnych w przystępnych cenach.

Lubisz CzasDzieci.pl?
KOMENTARZE:

Napisz komentarz, pomóż innym, opiniuj treści
Treść:
Maksimum 1500 znaków.
Imię:
Kod z obrazka:
Zobacz także: Co robić kiedy dziecko kaszle? Skuteczne sposoby... więcej » x
Zobacz » Artykuły
Co robić kiedy dziecko kaszle? Skuteczne sposoby na kaszel u dzieci

Co robić kiedy dziecko kaszle? Skuteczne sposoby na kaszel u dzieci

U dzieci najczęściej pojawiają się katar i kaszel, które choć nie zawsze zwiastują poważne choroby, potrafią być wyjątkowo uciążliwe. Powody do niepokoju budzi jednak zwłaszcza kaszel, zarówno ten suchy jak i mokry. więcej »
13 zachowań, których unikają silni psychicznie rodzice

13 zachowań, których unikają silni psychicznie rodzice

Wychowywanie silnych psychicznie dzieci, które są przygotowane do podejmowania wyzwań w realnym świecie, wymaga od rodziców unikania niektórych zachowań, podpowiada psychoterapeutka i autorka książek. więcej »
Zabawki wspierające integrację sensoryczną, które można wykonać w domu

Zabawki wspierające integrację sensoryczną, które można wykonać w domu

Dzieci do 5 lat
Zebraliśmy kilkanaście rodzicielskich pomysłów na zabawki sensoryczne. Wspierają rozwój dotyku, a co za tym idzie integracji sensorycznej, tak istotnej we wszystkich czynnościach i zadaniach. więcej »
Czy istnieje lekarstwo na otyłość i choroby cywilizacyjne?

Czy istnieje lekarstwo na otyłość i choroby cywilizacyjne?

Już niewielka zmiana codziennych przyzwyczajeń może uchronić dziecko przed otyłością i chorobami cywilizacyjnymi. więcej »
Przez otyłość do "zdrowego odżywiania" - Historia 16 letniej Oli

Przez otyłość do "zdrowego odżywiania" - Historia 16 letniej Oli

Przeczytajcie historie Oli, jej mama poprosiła o pomoc specjalistów. więcej »
"Kuba i Kanga" - przyjaźń na krańcu świata

"Kuba i Kanga" - przyjaźń na krańcu świata

"Kuba i Kanga" to wzruszająca opowieść o spotkaniach, które zmieniają nas na zawsze. Stworzyła ją Ursula Dubosarsky uznawana za jedną z czołowych australijskich autorek dla dzieci i młodzieży... więcej »
Czytanie to recepta na wyważony dialog społeczny! Pierwsza akcja upowszechniania czytania pod patronatem Ministra Zdrowia!
Patronat CzasDzieci.pl

Czytanie to recepta na wyważony dialog społeczny! Pierwsza akcja upowszechniania czytania pod patronatem Ministra Zdrowia!

Mniej niż 40% dorosłych Polaków czyta zaledwie jedną książkę rocznie. To dwa razy mniej niż w Czechach. Akcja "Książka na receptę. Recepta na sukces", to pierwszy krok w stronę zaangażowania neonatologów i pediatrów w popularyzację czytania. więcej »
Pierwsze podróże małego dziecka

Pierwsze podróże małego dziecka

Gdy w życiu młodych osób pojawia się niemowlę często wydaje im się, że z niektórych czynności, które dotychczas sprawiały im przyjemność trzeba będzie zrezygnować. więcej »
15 prostych upominków i dekoracji DIY na Walentynki

15 prostych upominków i dekoracji DIY na Walentynki

Jeśli chcecie sprawić bliskiej osobie niespodziankę z okazji Walentynek, zobaczcie nasze propozycje. więcej »
Książki na Czasie - Styczeń

Książki na Czasie - Styczeń

Styczeń to czas, kiedy z nadzieją wchodzimy w nowy rok, snujemy plany na przyszłość i cieszymy się z pełni zimy (szczególnie jeśli mamy ferie).
Na styczniowe poranki, popołudnia i wieczory wydawcy przygotowali nam publikacje odpowiednie dla czytelników w każdym wieku, skrzące się od emocji, pełne ciekawych informacji oraz dobrej zabawy. więcej »
Interesują mnie terminy:
Wiek dziecka:
Interesują mnie wydarzenia z kategorii »

Pomysły na Czasie

Zabawki wspierające integrację sensoryczną, które można wykonać w domu

Zabawki wspierające integrację sensoryczną, które można wykonać w domu

Zebraliśmy kilkanaście rodzicielskich pomysłów na zabawki sensoryczne. Wspierają rozwój dotyku, a co za tym idzie integracji sensorycznej, tak istotnej ze wszystkich czynnościach i zadaniach.  

Ferie na Czasie

Jeśli zarówno Wy, jak i dzieciaki macie ochotę na solidną dawkę śmiechu, a także wzruszające opowieści o przyjaźni, nie przegapcie nowych propozycji Multikina.  

Temat na Czasie

Poznajcie historię Oli

Poznajcie historię Oli

Ola próbowała też chyba każdej diety, jednak bez rezultatów. Była załamana: po pierwszych pozytywnych efektach waga zawsze wracała, dziewczynka potrzebowała profesjonalnej pomocy.  

Temat na Czasie

Dlaczego jestem postrzegany jako "inny"?

Dlaczego jestem postrzegany jako "inny"?

Mama Wojtka nie zdawała sobie sprawy, że konsekwencje otyłości jej syna pociągają za sobą tak poważne problemy zdrowotne i społecznościowe.  

W domu z dzieckiem

Odchudzamy dzieci1 Gry Nasza Księgarnia1 Chłopiec z burzy1 Książka dla malucha - Zielona Sowa1 Ekorodzice1 Książki dla dzieci1

Sonda – Czas Dzieci

Czego poszukujesz ? :)
Powiedz nam które treści są dla ciebie ważne, będziemy zwracać na nie szczególną uwagę
Pomysłu na wspólne weekendowe wyjście w mieście
Pomysłu na weekend poza miastem
Pomysłu na wspólne wyjście. Nieważne czy w mieście czy poza miastem
Porad dotyczących wychowania dziecka
Porad dotyczących zdrowia dziecka
Bajek do czytania on line
Gier / zabaw / kolorowanek, by zająć dziecko
Informacji o nowych książkach dla dzieci


Kraków | Warszawa | Wrocław | Śląsk | Łódź | Poznań | Lublin | Trójmiasto | Bydgoszcz | Rzeszów | Szczecin

© Copyright by Czas Dzieci - Portal informacyjno-rozrywkowy 2006-2019